احكام نماز جماعت و فضيلت نماز جماعت

احكام نماز جماعت و  فضيلت نماز جماعت

 

ثواب نماز جماعت و پاك شدن عقوبت گناهان

1067. آيا ثواب نماز جماعت باعث پاك شدن عقوبت گناهان مى  شود؟

ج. در آن چه مربوط به حق النّاس و يا هر چه انسان مأمور به تدارك است، نيست و در غير آن بى  اثر نيست.

 

حكم نماز خواندن با جماعت با سرعت

1068. آيا نماز به صورت جماعت با سرعت و بدون مستحبات بهتر است يا به صورت فرادا با مستحبات؟

ج. در صورت خواندن با جماعت بهتر است.

 

فضيلت نماز جماعت يا ادامه عزادارى

1069. آيا نماز جماعت اوّل وقت مهم تر است يا ادامه عزادارى امام حسين ـ عليه السّلام ـ ؟

ج. جمع آن دو ممكن است.

 

جمع بين دو فضيلت نماز جماعت و نماز اوّل وقت

1070. اگر نماز جماعت پس از زمان فضيلت اوّل وقت برپا شود، چگونه مى توان بين دو فضيلت نماز جماعت و نماز اوّل وقت جمع نمود؟ ترجيح با كدام است؟

ج. در اوّل وقت، نماز فرادا بخواند و بعد به جماعت آن را اعاده كند و اگر نخواست دو نماز بخواند، احتياط در اين امر مستحبّى، در تقديم نماز اوّل وقت است.

 

جواز عدول به نافله در نماز استيجارى براى درك جماعت

1071. آيا در نماز استيجارى مى توان براى رسيدن به جماعت، به نافله عدول كرد؟

ج. جايز است.

 

عقوبت ترك جماعت

1072. چون نماز جماعت واجب نيست و با توجّه به اين كه جماعت در دسترس است، اگر در نماز جماعت شركت نكنيم، در محضر خداوند متعال مؤاخذه مى  شويم؟

ج. استحباب شركت در جماعت، مؤكّد است؛ به طورى كه بين مستحبّات كم نظير يا بى  نظير است و ترك آن به عنوان اوّلى مؤاخذه ندارد.

 

انتخاب بين نماز فرادا با حضور قلب يا جماعت بدون حضور قلب

1073. اگر كسى احساس كند كه در نماز فرادا داراى حضور قلب بيشترى است و در نماز جماعت به عللى كسل مى  شود، كدام را انتخاب كند؟

ج. دومى را انتخاب كند.

 

صحّت حديثى كه ترك كنندگان نماز جماعت را يهودى معرفى مى كند

1074. گويا از حضرت رسول اكرم ـ صلّى  اللّه  عليه  وآله  وسلّم ـ روايت شده كه فرموده اند: كسانى كه به جماعت حاضر نمى شوند و فُرادا نماز مى خوانند، يهودى هستند با آنان معاشرت نكنيد. آيا اين حديث صحيح است يا نه؟

ج. بايد شرايط خارجى صدور روايت ملاحظه شود.

اشتغال به كارهاى ادارى و عدم حضور در نماز جماعت

1075. در بعضى اماكن ادارى، هنگام برپايى نماز جماعت كه در وقت ادارى است، تعدادى از افراد به خاطر شرايط كارى در نماز جماعت شركت نمى كنند ـ با آن كه انجام دادن آن كارها بعد از وقت ادارى يا در روز بعد ممكن است ـ آيا عمل آن ها سبك شمردن نماز محسوب مى  شود؟

ج. موارد آن مختلف است.

 

بهترين محل براى نماز جماعت

1076. بهترين مكان ها جهت نماز جماعت چه مكان هايى است؟

ج. به ترتيب: 1) مسجد الحرام؛ 2) مسجد النّبى؛ 3) مسجد كوفه؛ 4) مسجد سهله؛ 5) مسجد خيف؛ 6) مسجد غدير؛ 7) مسجد بيت المقدس؛ 8) مسجد براثا؛ 9) مسجد قبا؛ 10) مسجد جامع هر شهر؛ 11) مسجد قبيله؛ 12) مسجد بازار و نيز مشاهد مشرفه انبيا و اوصياى آنان و ائمه ـ عليهم  السّلام ـ .

 

تداخل بين نماز جماعت و جلسه  ى قرآن

1077. اگر بين نماز جماعت و جلسه ى قرآن تداخل پيش بيايد، كدام يك مقدّم است؟

ج. نماز جماعت مقدّم است.

 

 

 

 

 

شرايط امام جماعت

 

شرايط و چگونگى عدالت امام جماعت و نحوه احراز آن

1078. شرايط امام جماعت چيست و منظور از عدالت امام جماعت چيست؟

ج. امام جماعت بايد شيعه دوازده امامى، عاقل، عادل و حلال زاده باشد و نماز را به طور صحيح بخواند و بنابر احتياط بالغ بوده و اگر مأموم او مرد است، امام نيز بايد مرد باشد و عدالت معتبر در امام جماعت عبارت است از حسن ظاهر يعنى دورى جستن از گناهان كبيره، به طورى كه ظاهر احوال شخص به طور ظنّى دلالت كند كه او بناى بر ترك گناه دارد، نه آن كه اتفاقا چند روزى گناه را ترك كرده باشد و مأموم بايد اين حسن ظاهر را احراز كند، و اصرار بر گناهان صغيره، به منزله گناه كبيره است.

 

اعمال منافى مروّت

1079. آيا اعمالى كه با مروّت منافات دارد، مضرّ به عدالت امام است؟

ج. خير مضرّ نيست؛ مگر به حدّى كه منافى با كاشفيّت ظنّيه بر بناى بر ترك گناه باشد.

 

پخش موسيقى در مسجد

1080. امام جماعتى كه از مسجدش صداى نوار موسيقى مطرب و غيرمطرب پخش مى شود و او اهمّيتى نمى دهد و يا احيانا در آن مجلس شركت مى كند، آيا از عدالت ساقط مى شود؟

ج. با عدم محمل صحّت، عدالت او مشكل دارد.

 

خصوصياتى كه باعث رجحان در امام جماعت مى شود

1081. چه خصوصياتى باعث مى شود كه شخصى براى امام جماعت بودن بر افراد شبيه خود رجحان داشته باشد؟

ج. صاحب مسجد و امامى كه براى امامت آن مسجد معيّن شده، و صاحب منزل يا مستأجر آن در صورت واجد شرايط بودن از ديگران در امامت براى جماعت مقدم هستند و مستحب است كسى را كه فقيه تر يا قرائتش از ديگران بهتر يا بزرگ تر يا هاشمى است، امام جماعت قرار دهند.

 

مراد از گناهان كبيره

1082. منظور از گناهان كبيره كه امام جماعت بايد تارك آن ها باشد چيست؟

ج. هر گناهى است كه در قرآن بر آن وعده به آتش يا عذاب داده شده باشد يا در عبارتى كبيره بودن آن تصريح شده باشد يا از گناهى كه كبيره بودن آن ثابت است، اعظم يا مساوى شمرده شده باشد.

 

منظور از اصرار بر گناهان صغيره

1083. منظور از اصرار بر گناه صغيره كه به عدالت ضرر مى رساند، چيست؟

ج. هر گناه غير از گناه كبيره (كه تعريف آن گذشته) صغيره است و انجام دادن آن براى بار دوّم (بدون اين كه پس از بار اوّل توبه واقع شود) اصرار است.

 

مطالبه پول در قبال نماز جماعت

1084. در صورتى كه امام جمعه و يا امام جماعت نسبت به دنيا حريص باشد و در قبال خواندن نماز جماعت و جمعه و يا سخنرانى از مردم پول مطالبه نمايد، آيا مى  شود در نماز به او اقتدا كرد؟

ج. آن چه مرقوم شد مضرّ به عدالت نيست؛ مگر در اين راه مرتكب كبيره شود يا بر صغيره اصرار ورزد.

 

معاشرت با افراد فاسق

1085. آيا جايز است به كسى كه با حضورش در بين افرادى كه فاسق هستند باعث تقويت آن ها است اقتدا كرد؟ ناگفته نماند كه حضورش نه به خاطر هدايت و ارشاد باشد، بلكه قصد به هم نزدن دوستى و يا جبران خوبى هاى آن ها در حقّش باشد؟

ج. موارد مختلف است و با امكان حمل فعل مسلم بر صحيح، حمل بر فساد نبايد كرد.

 

دروغ گفتن يا نوشتن

1086. اگر كسى آشكارا دروغ بگويد و يا بنويسد و يا باعث دروغ ديگران باشد و براى شخص و اشخاص موارد فوق واضح باشد، آيا اقتداى به او جايز است يا خير؟

ج. عادل، دروغ حرام نمى گويد، مگر ضرورت لازم المراعات باشد كه رهايى از حرام يا انجام واجب متوقف بر آن باشد و در هر صورت با امكان، بايد حمل بر صحّت شود كه شايد دروغ مصلحت آميز بوده است.

 

ريش تراش بودن امام جماعت از روى جهل به مسأله

1087. حكم نماز جماعتى كه به امامت جماعت فرد ريش تراش ـ از روى جهل به مسأله ـ برگزار شده است، چيست؟

ج. جماعت باطل است و احتياطا بايد آن نماز را قضا كنند.

توبه از گناه كبيره

1088. شخصى مرتكب گناهى كه مستوجب حدّ شرعى است شده است؛ ولى چون فقط خودش مى داند و توبه كرده و حكم به عدالت او هم مى شود، آيا مى تواند امام جماعت بشود؟ كراهت چه طور؟

ج. مانعى ندارد و امام جماعت شدن فردى كه حدّ شرعى بر او جارى شده است، مكروه است نه آن چه در سؤال ذكر گرديده است.

 

امامت جماعت دانشجو

1089. آيا دانشجوى دانشگاه مختلط كه مقيّد به آداب و اصول اسلامى است، مى  تواند در نمازخانه دانشكده امام جماعت بشود؟

ج. شرايط امام جماعت در رساله مذكور است.

 

شخصى كه نمى  دانسته عمل امام جماعت او را از عدالت خارج مى كند

1090. شخصى مى  دانسته كه عدالت از شرايط امام جماعت است. او عملى را از امام جماعت مى  ديده كه در حقيقت ساقط كننده  ى عدالت بوده، ولى او نمى  دانسته و به آن امام اقتدا مى  كرده است، بعدا مى  فهمد عمل مذكور امام را از عدالت خارج مى  كند. تكليف نمازهايى كه به اين صورت به جماعت خوانده است، چيست؟

ج. اگر ندانستن او به جهل به مسأله بر مى گردد، احتياطا اعاده كند.

 

امام جماعتى كه از طرف سازمان تبليغات يا امور مساجد فرستاده مى شود

1091. آيا پشت سر امام جماعتى كه از طرف سازمان تبليغات اسلامى يا سازمان امور مساجد فرستاده مى شوند، مى توان نماز خواند؟

ج. اگر عادل و واجد شرايط باشد، جايز است.

امامت كسى كه خود را واجد شرايط نمى داند

1092. آيا كسى كه خود را واجد شرايط امامت جماعت نمى داند، ولى ديگران به او اين اعتماد را دارند و او نيز مى داند كه اگر نپذيرد، نماز جماعت منعقد نخواهد شد، مى تواند به عنوان امام جلو بايستد و ديگران به او اقتدا كنند؟

ج. لازم نيست امام جماعت، خودش را عادل بداند.

 

پرداخت وجه به امام جماعت در اداره  ها

1093. آيا پرداخت وجه به امام جماعت كه در نمازخانه ى ادارات، نماز مى خواند از طرف اداره صحيح است؟

ج. اگر اخذ اجرت صدق ننمايد، مانعى ندارد وگر نه جايز نيست، بنابر احوط.

 

اجرتى كه ادارات به ائمه ى جماعات مى  دهند

1094. اجرتى كه بعضى از ادارت دولتى به بعضى از روحانيونى كه در آن جا اقامه ى نماز مى كنند و يا مسأله مى گويند، مى دهند چه حكمى دارد؟ اگر اين فرد روحانى قصد گرفتن اجرت داشته باشد، آيا نمازهايى كه به جماعت خوانده شده صحيح است؟

ج. اگر براى كارهاى غير واجب باشد و يا به عنوان اجرت بر كار واجب نباشد، اشكال ندارد ولى در هر حال عمل، صحيح واقع مى شود، هر چند عبادى باشد.

 

سهم امام و پول هايى كه امام جماعت بابت امر خاصّى دريافت كرده است

1095. امام جماعتى از مردم و مأمومين، مقدارى پول و قدرى سهم مبارك امام ـ عليه السّلام ـ جهت ساختن مسجد گرفته؛ ولى در اين مورد اقدامى نكرده است. به همين دليل صاحبان پول، پول خود را طلب مى كنند؛ امّا او مى گويد شما حق مطالبه نداريد، چون من وكيل شرع هستم و خودم مى دانم چه كنم. آيا اين مسأله به عدالت او ضرر مى رساند يا نه و آيا مى توان پشت سر اين فرد نماز خواند؟

ج. تا جايى كه حمل بر صحت ممكن باشد، مضرّ به عدالت نيست.

كسب اجازه از مجتهد جهت امامت جماعت

1096. آيا براى امام جماعت شدن نياز به كسب اجازه از مجتهد است، يا همان توجّه و اعتماد مردم كافى است؟

ج. همان كه مردم او را عادل بدانند، كافى است.

 

دفتر ازدواج داشتن امام جماعت

1097. آيا صاحب دفتر ازدواج بودن، به عدالت امام جماعت خدشه وارد مى كند؟

ج. اگر شرايط ذكر شده جهت امامت جماعت را دارا باشد، مسأله مذكور منافاتى با امامت او نخواهد داشت.

 

امام جماعتى كه قاضى است، ولى به درجه  ى اجتهاد نرسيده

1098. آيا نماز خواندن پشت سر امام جماعتى كه شغل قضاوت دارد، ولى مجتهد نيست، صحيح است؟

ج. شرايط امام جماعت در رساله ذكر شده است كه در صورت احراز آن، اقتداى به او جايز است.

 

مشاهده  ى غيبت از امام جماعت

1099. اگر امام جماعت را چندين مرتبه در حال غيبت كردن ببينم، آيا از عدالت خارج مى شود؟

ج. اگر امكان حمل بر صحّت ندارد، از عدالت خارج مى  شود.

 

امام جماعتى كه امر به معروف و نهى  ازمنكر نمى  كند

1100. آيا اقتدا به امام جماعتى كه قادر بر امر به معروف و نهى ازمنكر است، ولى اين كار را نمى كند، جايز است؟

ج. اگر با وجود تمام شرايط وجوب، آن را ترك مى كند از عدالت ساقط مى شود و علم به اين مطلب لازم است.

 

عدالت امام جماعتى كه قوانين رانندگى را رعايت نمى  كند

1101. امام جماعتى كه با اتومبيل رفت و آمد مى  كند و بعضى از قوانين راهنمايى و رانندگى را رعايت نمى  كند، عادل مى  باشد يا خير؟

ج. اگر عناوين ثانوى ديگر كه ضرر به عدالت مى زند، در ميان نباشد، مضرّ به عدالت نيست.

 

شركت در مجلس موسيقى

1102. اگر امام جماعتى در مجلسى شركت مى كند كه در آن مجلس صداى موسيقى مطرب و غير مطرب پخش مى شود و او اهميتى نمى  دهد؛ از عدالت ساقط مى  شود؟

ج. اگر امكان حمل به صحّت ندارد، بله ساقط مى  شود.

 

دروغ گفتن امام به صورت شوخى

1103. اگر امام جماعتى به صورت شوخى گاهى دروغ بگويد، آيا از عدالت خارج شده است؟

ج. خير، خارج نمى  شود.

 

امام جماعت شدن شخصى كه كافر بوده و بعدا مسلمان مى  شود

1104. پدر و مادر شخصى كافر بوده و خودش نيز تا سال ها كافر بوده و سپس توبه كرده و مسلمان مى  شود. آيا چنين شخصى مى  تواند عادل و در نتيجه امام جماعت بشود؟

ج. بله، امكان دارد.

اعتقاد به تحريف دعاهاى مفاتيح الجنان

1105. اگر امام جماعتى عقيده داشته باشد كه برخى از دعاهاى مفاتيح الجنان تحريف شده است، عادل مى  باشد يا خير؟

ج. مضرّ به عدالت نيست.

 

امامت شخص وسواسى

1106. اگر شخصى وسواسى باشد ـ مثلاً كلمه  اى را چند بار تكرار مى  كند ـ ، مى  تواند امام جماعت باشد؟

ج. تا به حدّ بطلان نمازش نباشد، اقتداى به او جايز است.

 

امامت شخص بى  گناهى كه بنابر حكم دادگاه بر او حدّ جارى شده است

1107. شخصى در دادگاه محكوم شده و حدّ شرعى بر او جارى شده است در حالى كه خود او مى داند بى گناه بوده. آيا اين فرد مى تواند امامت جماعت افرادى كه او را مى شناسند يا نمى شناسند را، بر عهده بگيرد؟

ج. بله، مانعى ندارد.

 

امامت شخص مخالف انقلاب

1108. اشخاصى كه مخالف انقلاب يا نظام جمهورى اسلامى و يا مخالف ولايت فقيه هستند، آيا اقتدا به آن ها جايز است يا خير؟

ج. اگر عادل باشند، اقتدا به آن ها مانعى ندارد.

 

اقتدا به استادى كه سر كلاس حاضر نمى  شود

1109. اگر استاد دانشگاه سر كلاس هاى خود حاضر نشود، آيا مى  شود به او اقتدا كرد؟

ج. اگر آن تدريس بر او واجب شرعى باشد و بدون عذر آن را ترك مى كند، عدم حضور او مُخلّ به عدالت مى شود.

اقتداى ظاهرى به امامِ فاقد شرايط

1110. آيا اقتدا به صورت ظاهرى و صورى به امام جماعتى كه فاقد شرايط مى باشد، جايز است؟

ج. صحيح نيست و اگر فقط صورتا اقتدا كند، كار حرامى نكرده است، مگر آن كه سبب انتزاع ترويج باطل شود.

 

اقتدا به امام جماعت فاسق و اعاده نمازهاى خوانده شده

1111. آيا اقتدا به امام جماعت فاسق جايز است؟ آيا نمازهايى كه خوانده شده بايستى اعاده شود؟

ج. اقتدا به امام جماعت فاسق جايز نيست و اگر بعد از نماز بفهمد كه امام جماعت عادل نبوده، نمازش صحيح است. (جهت اطلاع بيشتر به مسأله ى 1142 و 1170 و 1171 رساله رجوع شود.)

 

انتشار بى عدالتى يك امام جماعتى در بين مردم

1112. اگر عده اى امام جمعه يا جماعت را عادل ندانند، مى توانند بى عدالتى او را در بين مردم منتشر كنند؟

ج. خير، نمى توانند؛ مگر اين كه آن شخص سبب اضلال و گمراهى ديگران شود و ضمنا ترويج از او هم جايز نيست.

 

امام جماعت عادلى كه نمى دانيم اكنون عادل است يا نه

1113. قبلاً به عدالت شخصى اطمينان داشتم و به او اقتدا مى كردم. بنابر ضرورت كارى مجبور شدم چند سال در شهر ديگرى اقامت كنم. اكنون كه به شهر خود برگشته ام، نمى دانم اين فرد به عدالت باقى است يا نه. آيا شناخت قبلى من نسبت به عدالت اين شخص كفايت مى كند يا اين كه دوباره بايد عدالت او را احراز نمايم؟

ج. شناخت قبلى كافى است.

 

اقتدا به امام جماعت غير عادل و دوباره خواندن نماز

1114. شخصى با اين كه در عدالت امام جماعت شك دارد يا اصلاً او را عادل نمى داند، براى نماز به او اقتدا مى كند، و دوباره همان نماز را فرادا مى خواند. آيا اين عمل او اشكال دارد؟

ج. نماز جماعت خواندن او اشكال دارد.

 

پى  بردن به اين كه امام جماعت حاضر، امام جماعت هميشگى نيست

1115. شخصى طبق روال هميشگى در نماز جماعت حاضر مى شود. در اثنا يا بعد از تمام شدن نماز، متوجه مى شود كه امام جماعت، آن امام جماعت هميشگى نيست و امام جماعت كنونى موقتا به جاى او آمده است و نسبت به عدالت امام جماعت جديد اطمينان ندارد. حكم نمازى كه خوانده است، چيست؟

ج. نماز او به جماعت باطل است هر چند آن امام جماعت ديگر هم نزد او عادل باشد و اگر به صورت وجوب يا استحباب و يا احتياط، مأموم قرائت نماز خود را خوانده باشد، نماز او به طور فرادا صحيح است، ولى اگر طورى بوده كه اگر قبل از نماز مى فهميد كه دومى است، به او هم مثل اولى اقتدا مى كرده، نمازش به جماعت نيز صحيح است.

 

شكّ در عدالت

1116. در صورتى كه انسان به عدالت امام جماعت شكّ داشته باشد، آيا مى تواند به او اقتدا كند؟

ج. مأموم بايد عدالت امام را احراز كند به طُرُقى كه توضيح آن در رساله آمده است. (به مسأله ى 1171 رساله مراجعه شود).

اقتدا به امام جماعتى كه نمى  شناسيم

1117. براى اقامه نماز وارد مسجدى مى شويم و مى بينيم كه نماز جماعت بر پا شده است. با توجه به اين كه امام جماعت را نمى شناسيم، مى  توانيم به او اقتدا كنيم يا خير؟

ج. خير، نمى  توانيد.

 

كسى كه خود را عادل نمى  داند

1118. اگر كسى خود را عادل نداند و ديگرى با دانستن شرايط امام جماعت به او اقتدا كند، آيا وظيفه ندارد كه بگويد من عادل نيستم؟

ج. خود را تفسيق كردن، جايز نيست.

1119. كسى كه خودش را عادل نمى داند در صورتى كه مأمومين وى را عادل بدانند، آيا مى تواند براى جماعت امامت كند يا خير؟

ج. اشكال ندارد ولى سعى كند كه ملكه  ى عدالت در او پيدا شود.

 

وظيفه ديگران در برابر امام جماعت غير عادل

1120. اگر انسان در جمع محدودى در مدّت معينى حضور داشته باشد و امام جماعت آن جمع عادل نباشد يا قرائت او اشكال داشته باشد و نماز فرادا خواندن نوعى تفسيق و اهانت به او محسوب مى شود، در چنين شرايطى تكليف چيست؟

ج. اگر تفسيق به حساب مى آيد، مى تواند در صف بايستد؛ ولى وظيفه منفرد را مراعات كند و در هر حال نماز خودش را بخواند، در اين صورت باطل نيست.

 

علم به عدالت امام به خاطر اقتداى تعدادى از مؤمنين ظاهر الصّلاح

1121. آيا از اين كه عده اى از مؤمنين ظاهر الصّلاح به كسى اقتدا كرده اند، مى توان به عدالت امام علم پيدا كرد؟

ج. امكان دارد.

تشخيص عدم عدالت امام از روى عدم اقتداى تعدادى از افراد ظاهر الصلاح به او

1122. ما امام جماعتى را عادل مى دانستيم و به او اقتدا مى كرديم، تا اين كه عده ى زيادى از افراد ظاهر الصّلاح آشكارا به امام اقتدا نكرده اند، آيا اين موضوع نشان دهنده ى عدم عدالت امام نيست؟

ج. خير، دليل نمى  شود.

 

امامت معمّم ياغير معمّم

1123. آيا كسى كه معمّم است بر غير معمّم از حيث امامت جماعت برترى دارد؟

ج. بله، فى الجمله نسبت به ديگران مقدّم است.

 

اقامه  ى جماعت توسط غير روحانى

1124. اقامه  ى جماعت توسط غير روحانى شناخته شده در صورتى كه يك فرد روحانى ناشناسى حاضر باشد، چگونه است؟

ج. بايد عدالت امام جماعت احراز شود.

 

اولويّت بين امام جماعت سيّد و غير سيّد

1125. اگر در نزديكى منزل ما در دو جا نماز جماعت برقرار شود كه امام جماعت يكى از آن ها سيّد، و ديگرى غير سيّد است. اقامه نماز با كدام يك اولويّت دارد؟

ج. اگر ديگرى (غير سيد) فقيه تر نيست، سيّد اولويّت دارد.

 

ترجيح اقتدا بين فرد روحانى و غير روحانى راتب

1126. امام راتب مسجدى غير روحانى است. اگر فردى روحانى به طور اتفاقى به آن مسجد برود و بخواهد امام جماعت بشود، آيا بايد از امام راتب غير روحانى اجازه بگيرد؟ و اگر هر دو قصد اقامه جماعت داشته باشند، اقتدا به كدام يك ارجح است؟

ج. امام راتب مقدّم است.

امام جماعت غير روحانى

1127. در مسجدى كه در نزديكى ما است، به دليل نبودن فرد روحانى، يك نفر غير معمّم اقامه ى جماعت مى كند، در مسجد دورتر يك فرد روحانى و معمّم امام جماعت است. اولويت براى شركت در نماز جماعت، با كدام مسجد است؟

ج. اگر آن فرد معمم عالم هم باشد، اولويّت دارد.

 

مراد از صحت قرائت

1128. منظور از صحت قرائت امام جماعت، صحت قرائت حمد و سوره است يا صحت تمام قسمت هاى نماز؟

ج. صحت قرائت حمد و سوره امام شرط است.

 

منظور از صحيح بودن قرائت امام جماعت

1129. منظور از صحيح بودن قرائت امام جماعت چيست؟ آيا بايد حروف را از مخارج آن طبق اصول تجويد بخواند؟

ج. امورى كه رعايت آن در قرائت نماز لازم و ضرورى است، در مسأله هاى 823 تا 827 رساله ذكر شده است.

 

اقتدا به كسى كه مسايل قرائت را رعايت نمى كند

1130. در مسايلى از نماز كه شما فتواى خاصّى داريد ـ مثلاً رعايت مدّ را در قرائت نماز واجب دانسته ايد ـ ، آيا مى  توانيم به كسى كه اين موارد را رعايت نمى  كند اقتدا كنيم؟

ج. نمى  توانيد، بنابر احتياط.

 

اگر مأموم قرائت امام را صحيح نداند

1131. اگر قرائت امام جماعت از نظر مأموم صحيح نباشد، مى تواند به او اقتدا كند؟

ج. خير، نمى  تواند.

قرائت حمد و سوره با لحن زيبا

1132. آيا امام جماعت مى تواند قرائت حمد و سوره و اذكار را با لحن زيبا انجام دهد؟ (در حالى كه خودش عادت به اين كار در حال فرادا را ندارد.)

ج. اگر به قصد ريا نباشد، اشكال ندارد.

 

شكّ در صحّت قرائت نماز امام

1133. شخصى در صحّت قرائت امام شكّ دارد. آيا مى تواند اقتدا كند يانه؟ و اگر مى تواند اقتدا كند، به چه نحوى امكان پذير است؟

ج. اگر شكّ در حكم باشد نمى تواند اقتدا كند؛ و اگر شكّ در موضوع باشد مى تواند اقتدا كند و اگر در اثنا فهميد كه به صورت اشتباهى غلط خوانده، خود مأموم آن قرائت را مى خواند، گرچه احتياط در اين است كه قصد فرادا نمايد.

 

اطمينان به عدم صحت قرائت امام

1134. اگر مطمئن باشيم كه قرائت امام صحيح نيست، مى توانيم به او اقتدا كنيم؟

ج. خير، نمى  توانيد.

 

اقتدا به كسى كه قادر به بلند خواندن نماز نيست

1135. شخصى به علت بيمارى كه دارد نمى تواند نمازهاى صبح و مغرب و عشا را با صداى بلند (جهر) بخواند، آيا اقتدا به او در آن نمازها صحيح است؟

ج. احوط ترك اقتدا است.

 

اقتدا به امام جماعتى كه بعضى حركات و حروف را اشتباه مى خواند

1136. آيا اقتدا به امام جماعتى كه بعضى از حركات و حروف ادعيه يا آيات قرآن را اشتباه مى خواند، صحيح است؟

ج. اگر به حدّ غلط خواندن باشد و در محلّ تحمّل باشد (در حمد و سوره دو ركعت اوّل نماز)، اقتداى به او صحيح نيست.

 

امامت كسى كه بين اجزاى نماز فاصله زيادى مى اندازد

1137. اگر شخصى كه عادت دارد بين اجزاى نماز فاصله ى زيادى بيندازد يا در حين قرائت، زياد مكث كند؛ مى تواند امام جماعت باشد؟

ج. اگر مخلّ به موالات لازم در نماز نباشد، اشكال ندارد.

 

امامت فردى كه براى وضو، نايب مى گيرد

1138. اگر فردى براى گرفتن وضو، نايب بگيرد، صلاحيّت امام جماعت شدن را دارا است يا خير؟

ج. خالى از اشكال نيست.

 

اقتدا به فردى كه به كمك عصا يا ديوار، مى ايستد

1139. اگر فردى به كمك عصا يا ديوار قادر به ايستادن باشد، آيا اقتدا به او جايز است؟

ج. اگر مأموم در حال ايستاده به تكيه كردن نياز ندارد، اقتداى او به كسى كه به تكيه كردن نياز دارد، محل اشكال و احتياط است.

 

امامت كسى كه كمرش خميده است

1140. شخصى كه كمرش مقدارى خميدگى دارد، به نظر حضرتعالى مى تواند امام جماعت شود يا خير؟

ج. اگر به حدّى است كه انتصابى كه شرط در قيام است از او فوت نمى  شود، اشكال ندارد.

امام جماعت فرد نابينا

1141. آيا شخص نابينا مى  تواند امام جماعت باشد؟ به خصوص كه از اين جهت، در كيفيت تطهير بدن و لباسش شبهه وجود داشته باشد؟

ج. ظاهرا اشكال ندارد.

 

شخصى كه برص (پيسى) دارد

1142. اگر شخصى (پيسى) داشته باشد، ولى به قدرى كم است كه مردم نمى  دانند و زير لباس پنهان مى  ماند. آيا چنين شخصى نبايد امامت كند؟ اگر امامت كند، نماز مأمومين اشكال پيدا مى كند؟

ج. مكروه است؛ ولى اشكال ندارد.

 

اقتدا به كسى كه روى صندلى چرخ دار نماز مى  خواند

1143. آيا به شخصى كه روى صندلى چرخدار نماز مى  خواند مى  توان اقتدا كرد؟

ج. كسى كه ايستاده نماز مى  خواند، بنابر اظهر نمى  تواند به كسى كه نشسته نماز مى  خواند اقتدا كند.

 

امامت كسى كه يك دست او قطع شده است

1144. آيا كسى كه يك دست او قطع شده است، مى  تواند امام جماعت بشود؟

ج. اشكال دارد.

 

كسى كه يك يا چند موضع از مواضع هفت گانه  اش را باندپيچى كرده

1145. اگر كسى يكى يا چند موضع از مواضع هفت گانه اش، كه به هنگام سجده بايد بر زمين قرار بگيرد، باندپيچى شده يا گچ گرفته باشد، مى  تواند امام جماعت باشد؟

ج. در مورد گچ گرفتگى و يا وجود باند در پيشانى خلاف احتياط است.

امامت كسى كه براى سجده مهر را بالاتر مى آورد

1146. آيا كسى كه براى سجده، مهر را روى ميز مى گذارد و سجده مى كند، مى تواند امام جماعت شود؟

ج. اشكال دارد.

 

امام جماعت شخصى كه موضع سجده اش قطع شده است

1147. شخصى كه بعضى از مواضع سجده اش مانند انگشت بزرگ پا قطع شده باشد، آيا مى تواند امام جماعت بشود يا نه؟

ج. اشكال دارد.

 

مجروح و معلولى كه ركوع و سجود را با اشاره انجام مى دهد

1148. آيا مجروح يا معلولى كه ركوع و سجود را با اشاره انجام مى دهد، مى تواند امام جماعت بشود؟

ج. اشكال دارد.

 

اقتدا به كسى كه نمى تواند تمام كف دست را روى زمين بگذارد

1149. آيا مجروح يا معلولى كه نمى تواند تمام كف دست را روى زمين بگذارد، جايز است امام جماعت شود؟

ج. خلاف احتياط است، بنابراين اشكال دارد.

 

اقتداى قارى قرآن به ديگرى

1150. اقتداى فردى كه قارى قرآن است و قرآن را با لحن زيبا و با رعايت اصول و قواعد تجويدى قرائت مى كند به كسى كه به صورت معمولى قرائت مى نمايد چه حكمى دارد؟

ج. جايز است.

اشتباه در افعال و اذكار امام

1151. اگر بدانيم كه امام جماعت مثلاً «اللّه  الصّمد» را درست تلفظ نمى كند و يا در انجام تشهد نماز اشكال دارد، آيا مى توان تا آن مقدار از نماز نيّت جماعت كرد و از آن جا به بعد نيّت فرادا نمود؛ يا آن مقدار از نماز مثل «اللّه  الصمد» راخود انسان قرائت كند و بقيه نماز را به جماعت تمام نمايد؟

ج. از اوّل نمى توان به او اقتدا كرد، بنابر احوط.

 

اقتدا به كسى كه بر جهر قادر نيست

1152. كسى كه به طور دايم يا موقّت، قادر به خواندن قرائت نماز به طور جهر نيست، آيا اقتداى به او در نمازهاى جهريّه ـ يعنى صبح و مغرب و عشا ـ صحيح است؟

ج. بنابر احوط، جايز نيست.

 

اقتدا به كسى كه نماز با غسل غير جنابت را جايز مى داند

1153. امام جماعت از روى اجتهاد يا تقليد با غسل هاى غير جنابت نماز خواندن را جايز مى داند. آيا مقلّدين حضرتعالى مى توانند اقتدا كنند يا نه؟ و اگر مأموم شك كرد كه آيا امام بعد از غسل جمعه مثلاً وضو هم گرفته است يا نه، مى تواند به او اقتدا كند؟

ج. احتياط در ترك اقتدا است.

 

اقتدا به كسى كه نماز با غسل مستحبى را جايز مى داند

1154. اگر امام جماعتى، نماز با غسل مستحبى را جايز بداند و مأموم از روى تقليد يا اجتهاد آن را جايز نداند، مأموم مى تواند به امام اقتدا كند يا خير؟

ج. بنابر احتياط واجب جايز نيست.

اقتدا به كسى كه دست يا پا ندارد

1155. در جنگ تحميلى بعضى از روحانيون از ناحيه ى يك دست يا يك پا و يا... قطع عضو شده اند و در ايّام محرم و صفر و رمضان جهت اقامه ى جماعت و تبليغ به شهرها و روستاها مى روند و نظر مراجع فعلى در اين باره مختلف است، نظرتان را مرقوم فرماييد؟

ج. بنابر احتياط واجب به شخص معذورى كه نماز عذرى مى خواند نمى شود اقتدا كرد؛ مگر به فردى كه به علت عذرى تيمم نموده است و كسى كه با مأموم، نقص مساوى داشته باشد. پس در فرض سؤال على الاحوط نمى تواند اقتدا كند.

 

سجده فردى كه به علّت سوختگى انگشت هايش جمع شده است

1156. شخصى هستم به علت سوختگى انگشتانم جمع شده است، به طورى كه كف دستم هنگام سجده كاملاً بر روى زمين قرار نمى گيرد و فقط مقدارى از كف دست و سر انگشتان روى زمين قرار مى گيرد. آيا بنده مى توانم اقامه نماز جماعت نمايم؟ آيا مى شود پارچه اى در دست گرفته كه خلأ پر شود و اقامه نماز جماعت نمود؟

ج. بلى، اگر نتوانيد تمام كف دست را روى زمين بگذاريد، متعيّن است كه با پارچه، خاك يا هر چيز ديگر كف دست را پر كنيد تا همه جاى دست عرفا روى زمين مستقر باشد و با امكان اين مطلب، فرقى بين نماز جماعت و فرادا نيست.

 

شخص داراى نيمه كف

1157. آيا شخصى كه يك دستش داراى پنج انگشت است؛ ولى كف دست او به اندازه ى نصف كف دست افراد عادى است، مى تواند امامت كند؟

ج. اگر فقط اشكال در كوچكى كف دست باشد، اظهر صحّت جماعت است.

كسى كه نقص عضو دارد، ولى مقلّد ديگرى است

1158. روحانيونى كه نقص عضو دارند، اگر مقلّد مرجعى باشند كه امامت جماعت را براى آن ها بلااشكال مى داند، ولى در مأمومين آن ها كسانى باشد كه احتمالاً يا علما مقلّد مرجعى باشند كه اقتدا را مجاز نمى داند، آيا بر امام جماعت فوق لازم است كه در هر مكانى كه نماز به امامت او اقامه مى شود قبل از نماز، مأمومين را از حكم مسأله ى مرجع آن ها آگاه سازد؟

ج. اگر مأمومين از جهت اين كه حكم مسأله را نمى دانند به او اقتدا مى كنند، بنابر احتياط بايد آن ها را ارشاد كند و اگر اقتدا از اين جهت است كه موضوع را نمى دانند، لازم نيست به آن ها اطّلاع دهد.

 

صحّت امامت زن براى زنان

1159. آيا زن مى تواند براى زنان امام جماعت شود؟

ج. با وجود شرايط، مانعى ندارد.

 

امامت شخص خنثى

1160. آيا كسى كه خنثى است مى تواند لباس روحانيت بپوشد و امام جماعت شود؟

ج. اگر خنثايى باشد كه بيشتر علايم مرد را داشته باشد كه ملحق به مردان باشد، جايز است.

 

اقتداى زن پاك به زن مستحاضه

1161. آيا زنى كه مستحاضه نيست، مى تواند به زنى كه مستحاضه است اقتدا كند؟

ج. بنابر احتياط، نمى تواند به او اقتدا كند.

امام راتب

1162. منظور از امام راتب چيست؟ آيا با وجود امام راتب، اقامه  ى فرد ديگرى صحيح است؟

ج. امام راتب يعنى امامى كه براى امامت آن مسجد معيّن شده مقدّم است؛ ولى امامت ديگرى هم صحيح است.

 

جلوگيرى از اقامه نماز امام غير راتب

1163. آيا كسى مى  تواند از اقامه  ى نماز جماعت توسط شخصى غير از امام راتب، در مسجد جلوگيرى كند؟

ج. خير، نمى  تواند.

 

ممانعت بانيان مسجد از امامت امام راتب

1164. اگر كسانى در ساختن مسجد سهم داشته باشند، آيا مى توانند مانع از اقامه نماز توسط امام راتب شوند و بگويند ما به امامت اين فرد راضى نيستيم؟

ج. خير، نمى  توانند.

 

اقتدا به نماينده ى امام جماعت پيشين

1165. اگر امام جماعتى، به دليل مسافرت، غايب باشد و شخصى را به جاى خود معرفى نمايد، آيا اقتداى به او صحيح است؟ هم چنين اگر كسى را معرفى نكند و شخصى بدون اجازه به جاى او بايستد؟

ج. بايد آن امام را مأمومين عادل بدانند.

 

امام جماعت اهل تسنن

1166. آيا اقتدا به امام جماعت سنّى مذهب جايز است؟

ج. خير، باطل است.

اقتدا به اهل تسنن در ايام حج

1167. آيا اقتدا كردن به اهل تسنّن به ويژه در ايام حج كه نماز مغرب را پيش از وقت مى  خوانند يا اين كه مهر نمى  گذارند و فاصله را رعايت نمى  كنند، جايز است؟

ج. مأموم واجب است به وظيفه فرادا عمل كند؛ و اگر لازم است تقيّه كند، حمد و سوره و لااقل حمد را به صورت آهسته بخواند، در غير اين صورت نماز را اعاده نمايد.

 

اعاده نمازهايى كه با تقيّه خوانده شده

1168. اگر كسى به خاطر تقيّه به امام جماعت سنّى يا غير عادل اقتدا كند، بايد نمازش را اعاده كند؟

ج. اگر حمد و سوره نمازهايش را و يا لااقل حمد آن ها را ـ هر چند آهسته ـ نخوانده است بايد نمازش را اعاده نمايد.

 

اقتدا به امام جماعت شيعه  ى فاسق يا سنّى عادل

1169. اگر دو امام جماعت باشند: يكى شيعه و فاسق و ديگرى سنّى و عادل. اقتدا به كدام يك از آن دو ارجح است؟

ج. اقتداى به هر كدام باشد، باطل است.

 

مقدارى كه در صف جماعت اهل سنت، جايز است مانند آنان نماز بخوانيم

1170. در هنگام اقتداى به اهل سنّت، تا چه مقدار جايز است مانند آن ها نماز بخوانيم؟

ج. در صورت تقيّه، بايد لااقل حمد را مأموم ـ هر چند آهسته ـ بخواند.

 

اقتداى ندانسته مأموم به نماز مستحبّى

1171. فردى در حال خواندن نماز مستحبّى است، ديگرى به گمان اين كه وى نماز واجب مى خواند به او اقتدا مى  كند، وظيفه او چيست؟

ج. احتياط در وجوب اعلام امام جماعت است كه اقتدا كننده بفهمد و اگر به وظيفه  ى منفرد عمل نكرده، آن نماز را هر چند به مثل سجده  ى سهو جبران كند و يا اگر مثلاً ركنى را اضافه كرده است، اعاده كند.

 

مأموم و امام بودن يك نفر در يك نماز

1172. شخصى دو ركعت اوّل نماز خود را به جماعت خوانده كه نماز اوّل تمام مى  شود، بنابراين دو ركعت ديگر را فرادا مى  خواند. آيا شخص سوم مى  تواند به فرد مزبور اقتدا كند؟

ج. مانع ندارد.

 

اقتدا به خيال ركعت آخر و معلوم شدن ركعت دوّم

1173. اگر كسى در ركعت دوّم در حين تشهّد امام جماعت به تصوّر اين كه ركعت چهارم مى  باشد براى درك فضيلت جماعت اقتدا كند و بعدا بفهمد ركعت آخر نبوده است، وظيفه  اش چيست؟

ج. مى  تواند به جماعت ادامه دهد و همراه امام برخيزد و ركعت اوّل خود حساب نمايد.

 

اقتداى نماز قضا به جمعه

1174. آيا نماز قضاى يوميّه را مى توان به نماز جمعه اقتدا كرد؟

ج. اگر جمعه با شرايط آن اقامه شود، مى شود اقتدا كرد.

 

امامت كسى كه در داشتن نماز قضا شك دارد

1175. شخصى كه شكّ دارد آيا نماز واجب يوميّه  اى از او قضا شده يا نه، فرموده اند كه قضاى آن نماز مستحبّ است. آيا مى تواند با همين نماز امامت كند و ديگران به او اقتدا نمايند؟

ج. اقتدا به نماز مذكور اشكال دارد.

 

امام جماعتى كه نماز قضاى ميّتى را به نذر تبرّعا مى  خواند

1176. آيا اقتدا به امام جماعتى كه نماز قضاى حتمى ميّتى را به نذر، تبرّعا مى  خواند جايز است؟

ج. جايز است، حتى براى مأمومى كه نماز فريضه اش را مى  خواند.

 

اقتدا به امامى كه نماز قضاى ميّتى را به استيجار يا تبرّع مى  خواند

1177. آيا اقتدا به امام جماعتى كه نماز قضاى حتمى ميّتى را به استيجار يا تبرّع مى  خواند، جايز است؟

ج. جايز است در استيجار و هر موردى كه بر او واجب باشد و در تبرّع محض تأمّل است.

 

خواندن نمازهاى قضا به جماعت

1178. شخصى نمازهاى گذشته  ى خود را غلط خوانده و يا اصلاً نخوانده است، آيا چنين شخصى مى  تواند قضاى نمازهايش را به جماعت بخواند؟ آيا مى  تواند بين مأمومين فاصله و اتّصال قرار گيرد؟

ج. مانعى ندارد.

 

اقتدا به نماز ظهر و عصر نماز جمعه

1179. آيا مى توان نماز ظهر را به نماز عصر امام جمعه در روز جمعه اقتدا كرد؟

ج. مانعى ندارد.

اقتداى نماز عصر به نماز جمعه

1180. آيا نماز عصر را مى  توان به نماز جمعه اقتدا كرد؟

ج. بله، مى  توان.

 

خواندن نماز احتياط همراه با جماعت

1181. آيا مى توان نماز احتياط را به جماعت اقتدا كرد؟

ج. بله، مى  توان.

 

نحوه  ى اقتدا كردن در ركعت سوم و چهارم

1182. اگر مأموم در ركعت سوم يا چهارم به نماز جماعت برسد، نحوه ى اقتدا كردن او چگونه است؟

ج. مأموم مى تواند صبر كند تا امام به ركوع رفته و سپس اقتدا كرده و به همراه امام به ركوع رود؛ اما اگر در حالى كه امام ايستاده است اقتدا كند، بنابر احوط بايد حمد و سوره را بخواند و اگر براى سوره وقت ندارد، بايد حمد را تمام كند و در ركوع، خود را به امام برساند و اگر طورى است كه اگر حمد را تمام كند به ركوع نخواهد رسيد، احتياط در اين است كه قصد فرادا كند و حمد را تمام كرده و بقيه نماز را خودش بخواند و در ركعت دوم نيز مأموم در صورتى كه اگر حمد را تمام كند به ركوع امام نمى رسد، نمى تواند حمد را رها كرده و همراه امام به ركوع رود؛ بلكه حمد را تمام نمايد و در سجده، خود را به امام برساند؛ گر چه احوط در اين صورت قصد فرادا است.

 

اقتدا در ركعت سوم با اين گمان كه ركعت اوّل است

1183. شخصى به ركعت سوم نماز جماعت مى رسد ولى گمان مى كند كه ركعت اوّل است، لذا چيزى نمى خواند تكليف اين فرد چيست؟

ج. اگر پيش از ركوع بفهمد بايد حمد و سوره را بخواند و اگر وقت ندارد، فقط حمد را بخواند و خود را به امام برساند؛ اما اگر پس از ركوع متوجه شود كه امام در ركعت سوم يا چهارم بوده، نمازش صحيح است.

 

اقتدا در حال رفتن امام به ركوع

1184. اگر مأموم در حال رفتن امام به ركوع، اقتدا كند؛ آيا نماز جماعت او صحيح است؟

ج. بله، صحيح است.

 

اقتدا در حال ركوع ولى نرسيدن به ركوع امام

1185. اگر كسى به خيال اين كه به ركوع امام مى رسد، اقتدا كند ولى به ركوع نرسد، وظيفه اش چيست؟

ج. اگر به مقدار ركوع خم شده است، نمازش به طور فرادا صحيح مى باشد و بايد آن را تمام نمايد؛ اما اگر پيش از آن كه به مقدار ركوع خم شود، امام سر از ركوع بردارد، مى تواند نيّت فرادا كند يا مى تواند صبر كند تا در ركعت بعد به امام ملحق شود و در صورت ملحق شدن، تكبير ديگر لازم نيست.

 

اقتدا در زمانى كه امام قنوت فراموش شده را پس از ركوع مى خواند

1186. امام جماعتى قنوت را فراموش مى كند و بعد از ركوع، قنوت را مى خواند. آيا در اين حال مى توان به او اقتدا كرد؟

ج. بله مى توان، ولى ركعت اوّل مأموم حساب نمى شود.

 

خواندن تشهد همراه با جماعت در حالى كه او در ركعت اوّل است

1187. اگر كسى در ركعت دوم نماز اقتدا كند، آيا خواندن تشهد همراه با جماعت مستحب است يا واجب؟

ج. مستحب است تشهد را با امام بخواند و احتياط مستحب آن است كه موقع خواندن تشهد، به حال تجافى بنشيند، يعنى انگشتان دست و سينه پا را به زمين بگذارد و زانوها را بلند كند و بايد بعد از تشهد با امام برخيزد و حمد و سوره را بخواند.

 

اقتدا در تشهد آخر نماز و ليكن با نيّت فرادا

1188. شخصى در تشهد آخر نماز جماعت براى درك ثواب، نيّت كرده و مى نشيند ولى در هنگام نيّت، نيّت فرادا كرده نه جماعت؛ آيا نماز او درست است يا نه؟

ج. نماز او درست است با رعايت نكاتى كه در مسأله ى 1151 رساله ذكر شده است.

 

نحوه  ى نشستن كسى كه براى درك ثواب جماعت در تشهد آخركرده است

1189. كسى كه براى درك ثواب جماعت در تشهد آخر، تكبيرة الاحرام مى گويد و مى نشيند، اين نشستن او به حالت تجافى باشد يا نشستن معمولى؟

ج. بنابر احتياط مستحب در اين حال به صورت تجافى بنشيند.

 

اقتداى دو نفر به همديگر در صورتى كه قبلاً نمازشان را فرادا خوانده بودند

1190. اگر دو نفر هر دو نماز واجب يوميّه را فرادا خوانده باشند، دوباره مى توانند همان نماز را با اقتدا به يكديگر به صورت جماعت بخوانند؟

ج. بله، مى توانند.

 

اقتدا كردن امام، بقيّه نمازش را به مأموم

1191. فردى به شخص ديگرى كه ركعت آخر نماز او است اقتدا مى كند. آيا آن فردى كه امام است پس از اتمام نمازش مى تواند نماز ديگرش را به اين فردى كه به او اقتدا كرده و هنوز مشغول نماز است، اقتدا نمايد؟

ج. مانعى ندارد.

امامت شخصى كه قبلاً مأموم بوده و اين نماز را به جماعت خوانده

1192. آيا مأموم مى تواند پس از تمام شدن نماز جماعتش، امامت جماعت همان نماز را بر عهده بگيرد؟

ج. جواز جماعت محل تأمل است؛ ولى در صورتى كه جماعت دوم داراى مزايايى باشد كه در شرع رجحان داشته باشد و كسى بخواهد به اميد مطلوب بودن دو مرتبه نمازش را به جماعت بخواند، بنابر اظهر جايز است.

 

دوباره خواندن نمازى كه يقين به صحت آن داريم

1193. اگر كسى نمازش را در حالى كه امام يا مأموم است بخواند و يقين به صحت اين نماز داشته باشد، آيا جايز است دوباره آن را به عنوان امام يا مأموم بخواند؟ اگر جايز باشد آيا اين عمل، مستحبى است يا نه؟

ج. جواز جماعت محل تأمل است؛ مگر در صورتى كه جماعت دوم داراى مزايايى باشد. (به تفصيلى كه در مسأله قبلى ذكر گرديد.)

 

اختلاف اجتهادى يا تقليدى امام و مأموم

1194. آيا اقتدا به امام جماعتى كه بلند خواندن قرائت را در نماز ظهر روز جمعه مستحب مى داند (از روى اجتهاد يا تقليد) و بلند مى خواند، براى مأمومى كه آهسته خواندن در قرائت ظهر جمعه را واجب مى داند، جايز است؟

ج. احتياط واجب ترك اقتدا است.

 

اختلاف در تقليد يا اجتهاد امام با مأموم

1195. اگر در مسأله اى مأموم و امام از روى اجتهاد يا تقليد اختلاف داشته باشند، اقتدا صحيح است؟

ج. در مواردى كه نماز امام در مقام عمل به نظر مأموم باطل نباشد، مانع ندارد و در غير اين صورت خلاف احتياط وجوبى است.

اختلاف امام و مأموم در وجوب سوره

1196. اگر امام و مأموم در وجوب سوره اختلاف داشته باشند، به طورى كه امام، واجب نمى داند ولى مأموم واجب مى داند، آيا اقتدا صحيح است؟

ج. اگر امام سوره را نخواند، اقتدا جايز نيست، بنابر احتياط.

 

اختلاف رأى در شكسته يا كامل بودن نماز، بين امام و مأموم

1197. امام جماعتى به خاطر شغلى كه دارد هر روز از شهرى به شهرى رفت و آمد مى كند و به دليل اين كه خود را كثيرالسّفر مى داند، نمازش را كامل مى خواند. اگر مرجع تقليد كسانى، كثير السّفر بودن يا شغل كسى در سفر بودن را براى كامل بودن نماز قبول نداشته باشد، آيا آن افراد مى توانند به آن امام جماعت، اقتدا نمايند؟

ج. بنابر احوط نمى توانند.

 

اقتداى دوباره نماز مغرب

1198. در صورتى كه يك ركعت نماز مغرب را به جماعت خوانديم، آيا مى شود دوباره نماز مغرب را به عشاى امام اقتدا كنيم؟

ج. مانعى ندارد.

 

دو جماعت در يك نماز

1199. اگر دو نفر در ركعت دوم به جماعت ملحق شوند، پس از تمام شدن نماز جماعت، يكى از اين دو نفر مى تواند دو ركعت باقى مانده نماز را به ديگرى اقتدا و نيت جماعت دو نفرى بنمايد؟

ج. انتقال نيّت جماعت توسط مأموم، بعد از انتهاى نماز امام، به امام ديگر و يا فرادى، جايز است.

 

 

 

 

 

نظم و اتّصال صف هاى نماز جماعت

 

اتّصال مجدّد صف جماعت

1200. اگر اتّصال انسان به واسطه فرادا شدن نماز يك يا چند نفر به هم بخورد، آيا نمازگزار مى تواند با يك يا چند قدم جلو و چپ و راست رفتن، بدون حالت ذكر مجددا اتّصال را برقرار نمايد؟

ج. نمى تواند، البته با فاصله اى به مقدار يك نفر، نماز فرادا نمى شود.

 

كيفيت اتّصال مأمومين در نماز جماعت

1201. كيفيت اتّصال مأمومين را در نماز جماعت توضيح دهيد؟

ج. بايد بين جاى سجده ى مأموم و جاى ايستادن امام به قدر يك انسان كه به سجده رفته است فاصله نباشد، بنابراين اگر بين آن دو اين مقدار فاصله بود، بنابر اظهر نماز جماعت اشكال دارد و هم چنين اگر بين انسان و مأمومى كه جلوى او ايستاده و به وسيله او به امام متصل است، به همين مقدار فاصله باشد، نمازش اشكال دارد، و اگر مأموم به واسطه كسى كه طرف راست يا چپ او اقتدا كرده به امام متصل باشد و از جلو به امام متصل نباشد بايد فاصله او با آن ها كمتر از مقدارى كه ذكر گرديد باشد. (جهت اطلاع بيشتر به مسأله ى 1155 و 1156 رساله رجوع شود.)

حداكثر فاصله بين امام و مأموم

1202. تا چه اندازه فاصله ميان امام و مأموم اشكال ندارد؟

ج. بيشتر از سر تا نوك انگشتان پاى يك نفر كه در سجده است فاصله نباشد.

 

واسطه شدن افراد نابالغ

1203. در مدرسه ى ما نماز جماعت برپا مى شود و اينجانب به عللى نمى توانم در صف اوّل بايستم و از طرفى مجبور هستم در صف هاى عقب بايستم و به وضو داشتن نفرات جلوى خودم ـ كه اكثرا دانش آموز هستند ـ ، مشكوك هستم. آيا مى توانم نماز خود را به جماعت بخوانم؟

ج. اگر نفرات مذكور بالغ هستند، مى توانيد اقتدا كنيد و اگر بالغ نيستند ولى مميّزند، در صورتى مى توانيد وارد جماعت شويد كه اطمينان به صحّت نماز آن ها داشته باشيد.

 

بودن ديوار يا شيشه در بالكن مسجد

1204. اگر در بالكن مسجدى به جاى نرده، جلوى آن ديوار يا شيشه ى مشجّر كشيده شود به طورى كه فقط در حالت قيام، امام ديده شود، اقتداى در آن جا صحيح است؟

ج. اگر براى خواهران است و اتّصال عرفى محفوظ است اشكال ندارد، ولى براى برادران اگر نمى توانند در همه ى احوال مشاهده كنند، جايز نيست.

 

پايين تر بودن بعضى از مأمومين نسبت به هم

1205. اگر مكان مأموم از مكان امام پايين تر نباشد ولى از مكان مأمومى كه واسطه ى او است پايين تر باشد، جماعت صحيح است؟

ج. صحيح است.

واسطه شدن كسى كه نماز او اشكال دارد

1206. در نماز جماعت اگر اتّصال مأموم فقط از جانب يك نفر باشد و علم داشته باشيم كه نماز آن شخص داراى اشكالاتى است، نماز مأموم مذكور صحيح است يا خير؟ و در فرض مسأله اگر علم نداشتيم ولى احتمال و ظنّ قوى به عدم صحّت نماز آن شخص بدهيم، حكم چيست؟

ج. با علم به باطل بودن نماز واسطه، اقتدا صحيح نيست و با عدم علم، نماز او محكوم به صحّت است و در اين صورت اقتدا مانعى ندارد.

1207. در نماز جماعت اگر اتصال از طرف يك نفر باشد و او قبل از امام تكبير بگويد، آيا اتصال نماز جماعت به هم مى خورد؟ اگر بنابر نظر مرجع تقليد واسطه نماز او صحيح باشد چه طور؟

ج. بله، اتصال به هم مى  خورد.

 

نمازهاى جماعتى كه اتصال نداشته  اند

1208. در مسجدى كه ديوارى بين زن ها و مردها حايل بوده، مدّت ها نماز جماعت اقامه شده است. پس از مدتى معلوم شده فاصله آن حايل به قدرى بوده كه مضرّ به اتّصال بوده است، آيا نمازهايى كه اين گونه اقامه شده است، صحيح مى باشد؟

ج. ظاهرا چون جهل به موضوع بوده، نمازها محكوم به صحّت است.

 

واسطه شدن مأموم بيمار

1209. آيا مأمومى كه بيمار است و روى تخت يا ويلچر نماز مى  خواند، موجب قطع اتّصال صف ها مى  شود؟

ج. موجب قطع اتّصال نيست.

 

كسى كه جلوتر تكبيرة الاحرام گفته است

1210. در نماز جماعت، فرموده ايد: بنابر احتياط واجب تكبيرة الاحرام مأموم بايد بعد از تكبيرة الاحرام واسطه باشد؛ شخصى كه مدّت ها اين حكم را مراعات نكرده، وظيفه اش در قبال نمازهاى جماعتى كه قبلاً خوانده چيست؟

ج. چنان چه به وظيفه ى اخلال منفرد نكرده باشد، نمازهايش صحيح است و در غير اين صورت چون احتياط است، مى تواند با رجوع به فَالأعلم (مجتهد اعمل بعدى) اعمال سابق را تصحيح كند و احتياط هم در عدم تقدّم است نه در مقارنت كه در صورت هم زمانى و مقارنت، اشكال ندارد، پس با شك در تقدّم بعد از فراغ از نماز، نماز محكوم به صحّت است.

 

فاصله شدن كسى كه نماز او احتياطى است

1211. مأمومى كه نماز احتياطى خود را به امام اقتدا مى كند، آيا مى تواند تنها راه اتصال بين مأمومين قرار گيرد؟

ج. اشكال ندارد.

 

شكسته بودن نماز بعضى از مأمومين

1212. اتّصال صفوف در نماز چهار ركعتى به علت شكسته بودن نماز صفى كه از مسافرين هستند از بين مى رود و بعد با خواندن نماز ديگرى توسط آن ها برقرار مى شود براى كسانى كه در صف هاى بعدى اند و نمازشان تمام بوده است، آيا آخر نماز، حكم جماعت دارد يا خير؟

ج. بعد از تمام شدن نماز مسافرين، اگر فاصله ى بين جاى سجده ى مأمومين صف بعدى و جاى ايستادن امام يا صف واسطه ى اتّصال به قدر يك انسان به سجده رفته باشد و يا در زمانى كه مسافرين مى خواهند اقتدا كنند استقرار آن ها مانع از مشاهده باشد، جماعت اشكال دارد و احتياط آن است كه فرادا تمام كنند.

تكبير گفتن صف هاى عقب

1213. در نماز جماعت اگر صف هاى جلويى تكبيرة الاحرام نگفته باشند، آيا صف هاى عقبى مى توانند بگويند؟

ج. خلاف احتياط است.

1214. آيا در نماز جماعت در صورت عدم نيّت صف اوّل جايز است كه صف دوّم كند و آيا در صورت عدم نيّت صف دوّم جايز است صف سوّم و... نيّت كند؟

ج. نيّت كردن متأخّر اشكال ندارد؛ ولى جلوتر از كسى كه واسطه ى اتّصال او به امام است تكبيرة الاحرام نگويد، بنابر احوط.

 

واسطه قرار دادن منحرفين در قبله

1215. اگرما به سمت قبله ايستاده باشيم و بعضى از مأمومين ديگر مقدارى از قبله منحرف باشند، در صورت علم به اين مسأله، آيا مى شود اقتدا كرد؟

ج. اگر نماز آن مأمومين باطل نباشد مثل اين كه انحراف آن ها از قبله سهوا باشد و يا فاصله شما با غير آن ها زياد نباشد، اشكال ندارد و در غير اين صورت اگر بعد از التفات و توجه به انحراف آن ها، قصد فرادا كنيد نماز صحيح است.

 

مأموم جاهل به حكم اتصال

1216. اگر در نماز جماعت، مأموم، جاهل به حكم اتصال باشد، آن نمازهايى كه با عدم رعايت اتصال خوانده، چه حكمى دارد؟

ج. اگر در آن نمازها به وظيفه ى منفرد عمل نكرده، بايد آن نمازها را دوباره بخواند.

 

نماز خواندن در جايى كه شخصى ديگر در آن مكان جا گرفته است

1217. شخصى براى نماز در مسجد جا گرفته و براى وضو گرفتن مى رود. شخص ديگر سجّاده او را كنار زده و در جاى او نماز مى خواند. آيا نماز او صحيح است؟

ج. نماز او صحيح است، اگر با قصد قربت باشد، هر چند معصيت كرده است.

 

حداكثر و حداقل فاصله ى بين امام جماعت و مأمومين كه همگى زن هستند

1218. حداكثر و حداقل فاصله بين امام جماعت و مأموم هايى كه همگى زن هستند، چه قدر مى باشند؟

ج. همان فاصله ى بين مردها بايد رعايت شود.

 

تقدّم مرد بر زن در نماز جماعت

1219. آيا در تقدّم مرد بر زن در نماز جماعت و فرادا فرقى هست يا خير؟ و اگر صف هاى مأمومين زن جلوى مردها قرار بگيرد، جماعت صحيح است يا خير؟

ج. در اين مسأله بين جماعت و فرادا فرقى نيست و قرار گرفتن صف زن ها جلوى مردها، مكروه مى باشد.

 

كسانى كه در صف اوّل نماز با لباس نجس قرار گرفته  اند

1220. اگر در صف اوّل نماز، سه يا چهار نفر كه لباسشان نجس است، ايستاده باشند، اتصال بقيّه ى صف را به هم مى زنند؟

ج. اگر با جهل به نجاست نماز مى خوانند، نمازشان صحيح است و اتّصال بقيه را به هم نمى زنند.

 

وجود دو بچّه  ى مميّز در صف اوّل جماعت

1221. اگر در صف نماز جماعت دو بچّه ى مميّز قرار گرفته باشند، آيا اتّصال به هم مى خورد؟

ج. اگر نمازشان صحيح باشد، مانعى ندارد.

قرار گرفتن كسى كه قادر به جلوگيرى از خروج ادرار و... نيست، در صف اوّل

1222. كسى كه نمى تواند از بيرون آمدن ادرار يا باد شكم جلوگيرى كند، آيا مى تواند در صف اوّل يا در محل اتصال صف ها قرار بگيرد؟

ج. غالبا به يك نفر واسطه؛ اتصال به هم نمى خورد و اگر نمازش را طبق وظيفه خود صحيح مى خواند، مانعى ندارد؛ مثل زن مستحاضه.

 

اتصال از طريق اهل سنّت

1223. در غير موارد تقيّه اگر اتصال بعضى از مأمومين توسط اهل سنّت باشد، آيا جماعت صحيح است؟

ج. خير.

 

بودن زن و مرد محرم در يك صف نماز جماعت

1224. آيا مرد و زن محرم مى توانند در يك صف از نماز جماعت كنار همديگر باشند؟

ج. مانعى ندارد.

 

عدم وجود حايل بين صف هاى زنان و مردانى كه كنار يكديگر ايستاده  اند

1225. آيا زنان مى توانند بدون وجود حايل و پرده، كنار مردان در صف نماز جماعت بايستند؟ در پشت سر مردان چه طور؟

ج. در صورت اوّل كراهت دارد و در صورت دوم بدون اشكال است.

 

وجود ديوار بين صف هاى مردان و زنان

1226. آيا وجود ديوار بين صف هاى مردان و زنان، صفوف نماز جماعت را قطع مى كند؟

ج. خير، قطع نمى كند.

نبودن پرده بين صف هاى مردان و زنان

1227. اگر ما بين صف هاى مردان و زنان پرده نباشد، آيا جماعت آن ها اشكال پيدا مى كند؟

ج. خير.

 

وجود نرده هاى آهنى در بالكن مساجد

1228. آيا نرده هاى آهنى كه در بالكن مساجد است، حايل بين صفوف نماز جماعت محسوب مى شود يا خير؟

ج. اگر مانع از ديدن نباشد، اشكال ندارد.

 

نحوه  ى اتصال زنانى كه در طبقه  ى فوقانى نماز مى  خوانند

1229. اتصال صف هاى زنان كه در طبقه ى فوقانى مسجد نماز مى خوانند، چگونه با صف هاى طبقه ى پايين برقرار مى شود؟

ج. به همان صورت كه اگر پايين بودند، در همان مكان اتصال داشتند.

 

نماز جماعت در مساجد چند طبقه

1230. آيا در مسجدى كه چند طبقه است و از طبقات بالا مى توان طبقه هاى پايين تر را ديد، مى توان نماز جماعت برقرار نمود؟

ج. بله، مى توان.

 

ايستادن در صف اوّل نماز جماعت با شكسته بودن نماز

1231. اگر نماز شكسته باشد، مى توانيم در صف اوّل جماعت بايستيم يا نه؟

ج. اگر سبب قطع اتصال سايرين نباشد ـ مثل اين كه يك نفر باشد ـ اشكال ندارد و در هر صورت نمازش صحيح است.

ملاك اتصال صف اوّل

1232. آيا در صحت اتصال صف اوّل ديدن امام در تمام حالات شرط است؟ و اگر صف بسيار طولانى باشد و يا صف اوّل در بالكن باشد كه امام را نبيند، آيا اتصال آن ها اشكال دارد؟

ج. اگر به واسطه طولانى بودن صف اوّل، كسانى كه دو طرف صف ايستاده اند امام را نبينند، مى توانند اقتدا كنند.

 

عدم توجه به شكسته شدن نماز صف هاى جلو

 

1233. اگر انسان در مكانى كه نمازگزار مسافر زياد است نماز بخواند، و در ركعت دوم پس از تشهد چشمان خود را ببندد و متوجه شكسته شدن نماز صف هاى جلو و به هم خوردن اتصال نشود، ادامه نماز او به جماعت صحيح است يا در صورت به هم خوردن صفوف هر چند او مطلع نشده باشد، نماز فرادا مى شود؟

ج. نماز او فرادا مى شود.

 

مساوى بودن محل ايستادن امام و مأموم

1234. آيا امام و مأموم مى توانند در كنار هم به صورت مساوى بايستند؟

ج. اظهر جواز مساوات با امام، در محل ايستادن است، اگرچه احوط و افضل تقدم اندك امام است، و صدق تأخّر، مربوط به عرف است.

 

 

 

 

 

تبعيّت از امام جماعت

 

لزوم متابعت در افعال و اذكار

1235. آيا متابعت از امام جماعت در افعال و اذكار نماز، لازم است؟

ج. در غير تكبيرة الاحرام از اقوال، متابعت لازم نيست. (جهت اطلاع بيشتر به مسأله ى 1185 تا مسأله ى 1188 رساله رجوع شود.)

 

عدم متابعت در جماعت

1236. اگر كسى از امام جماعت متابعت نكند، فقط مرتكب حرام شده يا نماز جماعت او نيز باطل است؟

ج. وجوب متابعت، شرعى تعبّدى است، نه شرطى پس با تقدم يا تأخر فاحش عمدا يا از روى عذر، اقتدا باطل نمى شود، بنابر اقوى.

 

تقدم تكبيرة الاحرام بر امام

1237. اگر مأموم متوجه شود كه زودتر از امام تكبيرة الاحرام گفته است، چه بايد بكند؟

ج. نماز او فرادا مى شود و در صورتى كه بخواهد به جماعت ملحق شود، با عدول نيّت مى تواند نماز خود را به نافله تبديل كرده و پس از اتمام آن، به جماعت اقتدا كند.

جهل به لزوم تبعيّت

1238. مأموم اگر جاهل به لزوم تبعيت از امام جماعت در اعمال نماز ـ مثل ركوع و سجود ـ باشد، آيا حكم عدم تبعيّت عمدى را دارد؟

ج. جاهل مقصّر در حكم عامد است.

 

ركوع سهوى قبل از امام

1239. اگر امام مشغول قرائت حمد و سوره باشد و مأموم سهوا به ركوع و پس از آن به سجده برود و بعد متوجّه شود كه امام در حال ركوع است، حكم نمازش چيست؟

ج. اگر در عرف متشرّعه به واسطه  ى فراوانى مخالفت با امام جماعت اقتدا باقى نباشد، محلّ احتياط است و در غير اين صورت برمى گردد و با امام ركوع مى كند.

 

شخصى كه عمدا از امام تبعيّت نمى كرده

1240. آيا شخصى كه عمدا از امام تبعيت نكرده است، بايد نمازهايش را اعاده يا قضا كند؟

ج. موارد آن مختلف است. (به مسايل 1188 تا 1190 رساله رجوع شود.)

 

گفتن تكبيرة الاحرام هم زمان با امام

1241. اگر كسى اشتباها هم زمان با امام تكبيرة الاحرام بگويد، چه وظيفه اى دارد؟

ج. اشكال ندارد.

 

زمان گفتن تكبيرة الاحرام

1242. آيا بعد از تكبيرة الاحرام امام، در هر كجاى صفوف باشيم، مى توانيم تكبير بگوييم يا اين كه بايد منتظر باشيم كسانى كه جلوتر از ما هستند، تكبير بگويند؟

ج. بنابر احتياط صف هاى بعدى پس از تكبيرة الاحرام صف هاى جلويى، تكبيرة الاحرام بگويند.

 

هماهنگ بودن صداى مأمومين با امام جماعت

1243. اگر مأمومين ذكرهاى قنوت يا ركوع و سجده را هماهنگ با امام جماعت بخوانند، به صورتى كه صداى جمع خوانى از جماعت شنيده شود، آيا اين كار اشكال دارد؟

ج. مكروه است مأموم ذكرهاى نماز را به گونه اى بگويد كه امام بشنود.

 

موارد سقوط قرائت از مأموم

1244. در چه صورت قرائت مأموم ساقط است و در چه صورت مى تواند قرائت كند؟

ج. اگر مأموم در ركعت اوّل و دوم نماز صبح و مغرب و عشا صداى حمد و سوره امام را بشنود، اگرچه كلمات را تشخيص ندهد، بايد بنابر احتياط حمد و سوره را نخواند و اگر صداى امام را نشنود مستحب است حمد و سوره را بخواند ولى بايد آهسته بخواند و چنان چه سهوا بلند بخواند اشكال ندارد. و چنان چه مأموم بعضى از كلمات حمد و سوره امام را بشنود بايد بنابر احتياط همان قدر از حمد و سوره را نخواند. و حمد و سوره خواندن مأموم در ركعت اوّل و دوم نماز ظهر و عصر كراهت دارد و مستحب است به جاى آن ذكر بگويد.

 

جلو افتادن سهوى از امام در ركوع

1245. اگر مأموم بعد از رفتن به ركوع متوجّه شود كه امام در حال قيام است، وظيفه اش چيست؟

ج. چنان چه طورى باشد كه اگر سر بردارد به مقدارى از قرائت امام مى رسد، بايد سر بردارد و با امام به ركوع رود و نمازش صحيح است؛ اما اگر طورى باشد كه اگر برگردد به چيزى از قرائت امام نمى رسد، بايد سر بردارد و با امام نماز را تمام كند و نمازش صحيح است و اگر سر برندارد تا امام برسد، باز هم نمازش صحيح است.

 

رفتن به ركوع قبل از امام و عدم مراجعت به دليل جهل به مسأله

1246. شخصى در نماز جماعت به جاى قنوت به ركوع مى رود و از روى عمد يا جهل به مسأله به عنوان متابعت به قنوت بر نمى گردد. اگر در همان حال منتظر بماند تا امام به ركوع برسد و سپس تا آخر نماز را با امام ادامه دهد؛ نماز او به جماعت صحيح است يا خير؟

ج. نمازش صحيح است.

 

زياد كردن ركن به علت تبعيّت و پى بردن به باطل بودن نماز امام

1247. در نماز جماعت، مأموم به علت تبعيّت، ركنى ـ مثلاً ركوع ـ را زياد كرده است پس از نماز متوجّه مى شود كه نماز امام باطل بوده است، آيا نماز مأموم صحيح است يا بايد اعاده كند؟

ج. نمازش صحيح است.

 

شك در رسيدن به ركوع امام، پس از ركوع

1248. اگر كسى پس از سر برداشتن از ركوع شك كند كه به ركوع امام جماعت رسيده است يا نه، وظيفه اش چيست؟

ج. شكّ او اعتبار ندارد.

 

نرسيدن به ركوع امام در اثر طولانى بودن قنوت

1249.اگر شخصى در ركعت دوم نماز جماعت، قنوتش را آن قدر طولانى كند كه به ركوع امام نرسد، آيا رسيدن به سجده، كفايت مى كند يا خير؟

ج. اگر مأموم، زياد از امام عقب بماند، نمازش بنابر اقوى صحيح است، ولى معصيت كرده است و اگر اين مخالفت در نماز زياد واقع شود، مخصوصا اگر در چند ركن انجام بگيرد ممكن است از نماز جماعت خارج شود، ولى اصل نماز صحيح است.

 

اگر مأموم زودتر از امام سر از ركوع يا سجده بردارد

1250. اگر مأموم سهوا زودتر از امام سر از ركوع يا سجود بردارد در حالت هاى زير چه وظايفى دارد؟

1) به ركوع يا سجده بر مى گردد و اين در حالى است كه امام سر برداشته است، يعنى به امام نمى رسد.

ج. در ركوع بنابر اظهر نمازش باطل است و اين اتفاق اگر در يك سجده واقع شود، نمازش صحيح است، ولى اگر در دو سجده اتفاق بيفتد، نمازش باطل است.

2) مى  داند كه اگر برگردد به امام نخواهد رسيد

ج. نبايد به ركوع يا سجده برگردد.

 

نرسيدن به ركوع امام به خاطر خواندن حمد در ركعت سوم

1251. اگر كسى در ركعت سوم امام، اقتدا كند، و مشغول خواندن حمد شود و در اين حال، امام به ركوع برود و فرد مأموم به علت خواندن حمد، نتواند خود را به ركوع امام برساند، چه وظيفه اى دارد؟ (منظور اين كه در حال خواندن حمد، امام سر از ركوع بردارد)

ج. احتياط در اين است كه قصد فرادا كند و حمد را تمام كرده و بقيه نماز را هم خودش بخواند.

مقدار انتظار در حالت تجافى

1252. اگر ركعت آخر امام باشد، و ما هنوز ركعت هاى ديگرى داشته باشيم، آيا بايد تا آخر تشهد يا سلام در حالت تجافى منتظر بمانيم يا اين كه بلافاصله پس از دو سجده مى توانيم بلند شويم و ادامه نمازمان را بخوانيم؟

ج. اگر قصد فرادا كنيد مى توانيد بلند شده و نمازتان را ادامه دهيد و در غير اين صورت احوط آن است كه در وقت تشهّد و تسليم امام به صورت تجافى بنشينيد.

 

بلند يا آهسته خواندن حمد و سوره توسط مأموم در ركعت سوم نماز مغرب و عشا

1253. مأمومى كه در ركعت سوم نماز مغرب و عشا به امام اقتدا مى كند و تكليفش خواندن حمد و سوره است، آيا بايد بلند بخواند يا آهسته؟

ج. بايد آهسته بخواند.

 

تكليف مأموم در خواندن حمد و سوره در حالى كه نمى  داند ركعت چندم است

1254. اگر مأموم در ركوع يكى از ركعت  ها اقتدا كند و همراه امام جماعت بعد از دو سجده بلند شود و نداند كه اكنون ركعت دوم يا چهارم امام است، تكليف او از حيث خواندن حمد و سوره چيست؟

ج. بايد حمد و سوره را به قصد قربت بخواند و اگر بعدا بفهمد كه امام در ركعت اوّل يا دوم بوده، نمازش صحيح است.

 

پى بردن به نخواندن تسبيحات اربعه در ركوع ركعت سوم

1255. مأمومى در ركوع ركعت سوم به ياد مى  آورد كه در حال قيام هيچ ذكر و تسبيحات اربعه  اى را نگفته است. وظيفه  ى اين شخص چيست؟ آيا با همين وضع مى  تواند به نمازش ادامه دهد؟

ج. ادامه دهد و بعد از نماز احتياطا سجده  ى سهو به جا آورد.

 

گفتن سلام پيش از امام جماعت

1256. آيا نمازگزار عمدا مى تواند قبل از امام جماعت، سلام نماز را بگويد؟

ج. بنابر اقوى نمازش صحيح است؛ ولى احتياط در اين است كه اگر عذرى ندارد و مى  خواهد قبل از امام سلام دهد، قصد انفراد كند. (مسأله  ى 1186 رساله)

 

انجام دادن اعمال نماز زودتر از امام

1257. آيا مأموم مى  تواند زودتر از امام سر از سجده بردارد يا سلام دهد؟

ج. اگر مأموم عمدا پيش از امام عمدا هم سلام دهد، بنابر اقوى نمازش صحيح است؛ ولى احتياط در اين است كه اگر عذرى ندارد و مى  خواهد قبل از امام سلام دهد، قصد انفراد كند و مأموم بايد غير از آن چه در نماز خوانده مى  شود مانند ركوع و سجود را با امام يا كمى بعد از امام به جا آورد و نبايد پيش از امام انجام دهد.

 

 

 

 

 

 

نيت فرادا در جماعت

 

نيّت فرادا در اثناى نماز

1258. آيا در بين نماز جماعت مى توان نيّت فرادا نمود؟ اين كار چگونه انجام مى گيرد و در كجاى نماز مى توان اين عمل را انجام داد؟

ج. انسان در بين نماز جماعتى كه خواندن آن به جماعت واجب نيست، بنابر اظهر مى  تواند نيّت فرادا كند، اگرچه از اوّل قصد فرادا داشته باشد، وفرادا در هر جاى نماز جماعت كه باشد اشكال ندارد ولى ممكن است از جهت اخلال به نظم جماعت و اشتباه انداختن مأمومين ممنوع باشد. (جهت اطلاع بيشتر به مسأله  ى 1143 رساله رجوع شود.)

 

نيّت فرادا براى درك فضيلت نماز

1259. شخصى در تشهّد آخر نماز امام جماعت تكبيرة الاحرام مى گويد و براى درك فضيلت مى نشيند، لكن نيّت فرادا نموده نه جماعت ـ يعنى بر خلاف وظيفه عمل نموده است ـ ، آيا نماز او درست است يا اعاده دارد؟

ج. چون نيّت اقتدا داشته و منظور او فرادا بودن تمام ركعات نماز خودش بوده، نماز او درست است.

اهانت آميزبودن نماز فرادا

1260. در مسجدى اقامه ى نماز جماعت مى شود؛ شخصى براى اهانت به امام جماعت و يا اين كه شايد چنين قصدى نداشته باشد، فرادا نماز مى خواند؛ امّا افراد حاضر در مسجد چنين برداشتى مى كنند، نماز چنين شخصى چه حكمى دارد؟

ج. اگر اهانت باشد، بدون عذر شرعى حرام است؛ گرچه در هر صورت نماز اگر با قصد قربت باشد، صحيح است.

 

قصد فرادا و خواندن حمد و سوره از اوّل

1261. مأمومى كه در بين حمد و يا سوره قصد فرادا كرده و نمى داند امام تا كجاى حمد يا سوره را خوانده، اگر برگردد و از اوّل حمد بخواند جايز است؟

ج. مانع ندارد و قصد احتياط داشته باشد.

 

نيّت فرادا داشتن ولى انجام دادن حركات و سكنات با جماعت

1262. اگر در صف نماز جماعت شخصى قصد فرادا داشته باشد ولى در قيام و ركوع و قعود با جماعت هم آهنگ باشد، اشكال دارد يا نه؟

ج. اشكال ندارد ولى احكام شرعى جماعت را نبايد اجرا كند؛ مثل تكرار تبعى در تقدّم سهوى و يا رجوع در شك.

 

جايى كه مأموم بايد نيّت فرادا بكند ولى اين كار را نمى كند

1263. اگر در جايى از نماز مأموم بفهمد كه نماز امام باطل است، اگر نيّت فرادا نكند، نماز خودش هم باطل مى شود يا نه؟

ج. اگر به قصد وظيفه بقيه نماز را خودش بخواند صحيح است، به خلاف اين كه به جاى نيّت نكردن فرادا نيّت كند عدم فرادا بودن را.

مأمومى كه بين حمد و سوره قصد فرادا مى كند

1264. اگر مأمومى بين حمد و سوره قصد فرادا كند، آيا حمد و سوره اش را بايد از اوّل بخواند يا از آن جايى كه نيّت فرادا مى كند، يا لازم نيست بخواند؟

ج. از همان جا كه قصد فرادا كرده است بخواند، (مسأله  ى 1144 رساله).

 

مأمومى كه قصد فرادا مى كند و نمى  داند امام در كجاى قرائت حمد و سوره است

1265. اگر مأمومى در بين حمد و سوره قصد فرادا بكند و نداند كه امام در كجاى قرائت حمد و سوره است، چه تكليفى دارد؟

ج. اگر قدر متيقّن ندارد، از اوّل حمد به قصد احتياط بخواند.

 

آخرين جايى از نماز جماعت كه عدول به فرادا امكان پذير است

1266. تا كجاى نماز جماعت مى  توان به فرادا عدول كرد كه پس از آن ديگر عدول امكان  پذير نيست؟

ج. حدّ و مرزى ندارد، (مسأله  ى 1143 رساله).

 

جايى كه فرادا خواندن باعث توهين به جماعت مى  شود

1267. بنده امام جماعتى را عادل نمى  دانم بنابراين به او اقتدا نمى كنم. از طرفى اگر بخواهم فرادا بخوانم، گمان اهانت و بى  احترامى مى رود. از سوى ديگر مى  خواهم نمازم را اوّل وقت و در مسجد بخوانم، خواهشمندم بفرماييد تكليف بنده چيست و چگونه بايد عمل كنم؟

ج. اگر بى احترامى به گونه اى است كه به حدّ حرمت نمى رسد، امر شما با فرض انحصار مسجد، مردّد بين راجح و مرجوح است كه مختار هستيد و به اختلاف شرايط و خصوصيات انتخاب مى كنيد.

 

 

 

 

 

احكام و مسايل ويژه امام جماعت

 

نيّت جماعت براى امام

1268. آيا نيّت جماعت براى امام لازم است يا خير؟

ج. در تحقق جماعت فقط كافى است كه مأموم نيّت اقتدا داشته باشد وامامت براى امام معتبر نيست و بدون نيّت او، جماعت از طرفين منعقد مى شود و احكام آن از قبيل متابعت و شك جارى است، اما در استحقاق ثواب جماعت براى امام، بدون نيّت تامّل است و نيز در اين صورت احوط براى امام اين است كه احكام جماعت را بر اين نماز جارى نكند.

 

رعايت حال ضعيف ترين مأمومين

1269. منظور از اين كه امام جماعت، رعايت حال اضعف مأمومين را بكند، چيست؟

ج. يعنى او را به عسر نيندازد.

1270. اگر رعايت حال ضعيف ترين افراد خواندن نماز به صورت آهسته و با تأنى باشد، بر امام جماعت لازم است نماز را آهسته بخواند؟

ج. خير، لازم نيست، گر چه خوب است.

 

بالاتر بودن جايگاه امام

1271. اگر جايگاه امام بالاتر از حدّ تعيين شده باشد، آيا نماز امام و مأمومين باطل مى  شود يا فقط نماز مأمومين باطل مى گردد؟

ج. جماعت باطل است؛ ولى نماز امام به صورت فرادا صحيح است و هم چنين مأمومين اگر مراعات وظيفه ى منفرد را بنمايند، نمازشان به صورت فرادا صحيح مى باشد.

 

استفاده ى امام از بلندگو

1272. اگر امام جماعت براى رساندن صداى خود به مأمومين از بلندگو استفاده كند، نماز اشكال پيدا مى كند؟

ج. خير.

 

تعداد دفعات تكرار نماز يوميّه و نماز عيد توسط امام

1273. امام جماعت تا چند نوبت مى  تواند نماز يوميّه و نماز عيد را به جماعت بخواند؟

ج. فرقى بين جماعت دوم و سوّم و هكذا نيست و اظهر استحباب است با انعقاد جماعت با مأمومين ديگرى غير از نماز جماعت قبلى.

 

اقامه يك نماز توسط امام جماعت در دو محل

1274. آيا امام جماعت مى  تواند يك نماز را در دو محل به جماعت به جاى آورد؟

ج. بله، مى  تواند.

 

اقتدا در يك نماز به يك امام در دو محل

1275. آيا شخصى كه ملازم امام جماعتى است كه در دو محل نماز مى  خواند، مى تواند در هر دو محل به اين امام، اقتدا كند؟

ج. بله، مى  تواند.

بلندى مكان امام نسبت به مأموم

1276. محل امام نسبت به مأموم تا چه ارتفاعى جايز است كه بلند باشد؟

ج. اگر مكان امام مقدار خيلى كم، مثلاً كمتر از يك وجب بلندتر باشد، اشكال ندارد و نيز اگر زمين سراشيب باشد و امام در طرفى كه بلندتر است بايستد، در صورتى كه سراشيبى آن زياد نباشد و طورى باشد كه به آن زمين مسطّح بگويند، مانعى ندارد.

 

امام جماعتى كه بدل از غسل و وضو، تيمم كرده باشد

1277. اگر امام جماعت، به دليل عذر شرعى، بدل از غسل يا وضو، تيمّم كرده باشد، اقتداى به او صحيح است؟

ج. بله، صحيح است.

 

اشكال در تكبيرة الاحرام امام

1278. اگر امام جماعت بعد از گفتن تكبيرة الاحرام متوجه شود كه تكبير را درست نگفته، آيا بايد به مأمومين اطلاع دهد كه تكبير نگويند؟ در اين صورت آن كسانى كه تكبير گفته اند چه كار كنند؟

ج. بلى، اطلاع مى  دهد و آن ها كه تكبير گفته اند فرادا مى  شوند كه مى  توانند براى ملحق شدن به جماعت به نافله عدول كنند.

 

امام جماعتى كه سهوا بعد از تكبيرة الاحرام به ركوع مى رود

1279. اگر امام جماعت سهوا بعد از تكبيرة الاحرام به ركوع رود، وظيفه ى مأموم چيست؟ اگر امام در ركوع به مسأله پى ببرد، او چه تكليفى دارد؟ آيا با انجام دادن تكليفش، نماز جماعت به قوّت خود باقى است؟

ج. مأموم اگر فهميد بايد حمد را بخواند و جماعت صحيح است و امام بعد از نماز سجده  ى سهو به جا مى آورد؛ احتياطا.

فراموش كردن مقدارى از سوره توسط امام

1280. اگر امام جماعت مقدارى از سوره را فراموش كند و به ركوع برود، وظيفه  ى مأمومينى كه متوجه مى  شوند، چيست؟

ج. مأمومين نسبت به او وظيفه اى ندارند و همان مقدار باقى مانده از سوره را خود تدارك مى كنند.

 

خواندن سوره  ى خاصى در نماز جماعت با نظر مأمومين

1281. آيا امام جماعت مى  تواند به خاطر نظر مأمومين سوره ى خاصى را بخواند؟

ج. مانعى ندارد.

 

امام جماعتى كه ركوع را فراموش كرده

1282. اگر در نماز جماعتى امام بدون ركوع از قيام به سجده برود، وظيفه ى امام و مأمومين چيست؟

ج. مأمومين بايد ركوع را به جا آورند و نماز را فرادا بخوانند و امام اگر در سجده ى دوم فهميد، نمازش باطل است و اگر در سجده ى اوّل فهميد، بايد احتياطا نماز را با ركوع به جا آورد و باز نمازش را اعاده كند.

 

فراموشى يك سجده توسط امام و ادامه دادن نماز توسط مأمومين به همراه امام

1283. اگر در نماز جماعت، امام يك سجده را فراموش كند، در حالى كه مأمومين با خبر بوده اند ولى به خاطر جهل به مسأله، همراه با امام، نماز خود را ادامه داده اند، تكليف نماز امام و نماز مأمومين چيست؟

ج. نماز مأمومين باطل است؛ ولى امام بعد از نماز، قضاى سجده را با سجده ى سهو به جا مى آورد.

سه ركعتى خواندن نماز چهار ركعتى توسط امام به طور سهوى و تبعيّت مأمومين

1284. اگر امام جماعت، در نماز چهار ركعتى اشتباه كند و در ركعت سوم تشهد و سلام دهد و مأمومين نيز از او تبعيت كنند؛ وظيفه ى امام و مأمومين چيست؟

ج. اگر مأمومين فهميده بودند كه ركعت سوم است و تشهد و سلام داده اند، نمازشان باطل است، در غير اين صورت امام و مأموم پس از نماز و پيش از آن كه عملى كه باطل كننده ى نماز است انجام دهند بايد فورا مقدارى كه فراموش كرده اند را به جا آورند.

 

انجام سه سجده توسط امام

1285. اگر امام جماعت پشت سر هم سه سجده انجام دهد، آيا نماز او اشكال پيدا مى كند؟ وظيفه  ى مأمومين در اين حال چيست؟

ج. مأمومين نبايد آن سجده  ى سوم را به جا آورند و امام بعد از نماز احتياطا سجده  ى سهو را به جا مى آورد.

 

باطل شدن نماز امام جماعت در حين نماز

1286. اگر در بين نماز، امام جماعت بفهمد كه نمازش باطل است، چه وظيفه ا ى دارد؟ اگر به مردم اطلاع ندهد و نمازش را صورتا ادامه دهد، آيا نماز مردم صحيح است؟

ج. امام كار حرام كرده و بايد نماز را ادامه نمى داده؛ ولى مأمومين كه نمى دانستند، نمازشان صحيح است.

 

وقوع حدث از امام جماعت در بين نماز

1287. اگر از امام جماعت در بين نماز، حدثى سر بزند، چه حكمى دارد؟

ج. بايد دست از نماز بردارد و ادامه ندهد.

اگر امام جماعت قادر به ادامه نماز نباشد

1288. اگر در حين نماز، براى امام جماعت حالتى پيش بيايد كه قادر به ادامه  ى نماز نباشد، تكليف مأمومين چيست؟

ج. امام يا مأمومين مى  توانند ديگرى را امام قرار دهند، خواه آن فرد از اعضاى جماعت باشد و يا كسى باشد كه ابتداءا مى  خواهد نماز بخواند. (مسأله  ى 1203 رساله).

 

امام جماعتى كه نمازش شكسته بوده، ولى سهوا كامل خوانده

1289. نماز امام جماعت شكسته بوده؛ ولى به علت فراموشى، نماز را كامل خوانده است، بعد از سلام نماز متوجه مسأله مى  شود، حال تكليف مأمومينى كه نمازشان كامل بوده و نيز تكليف خود امام چيست؟

ج. نماز مأمومين صحيح بوده و امام اگر در وقت نماز يادش بيايد، بايد شكسته به جا آورد ولى اگر بعد از وقت يادش بيايد، قضاى آن نماز بر او واجب نيست.

 

امام جماعتى كه نمازش شكسته بوده و تعمّدا كامل مى  خواند

1290. اگر امام جماعت براى خواندن ركعت سوم از حالت تشهّد بلند شد و در قيام متوجه شد كه نمازش شكسته بوده، ولى به خواندن نماز ادامه داد تا اين كه چهار ركعت را كامل خواند، حكم نماز او و نماز مأمومين چيست؟ اگر عده  اى از مأمومين مى  دانستند كه نماز امام شكسته بود و عده  اى نمى  دانستند، تكليفشان فرق مى  كند؟

ج. امام و مأمومين كه مى  دانستند و قصد انفراد نكردند نمازشان باطل است، ولى آن هايى كه نمى  دانستند، نمازشان صحيح است.

تعدّد امامت يك نفر

1291. در برخى از مناطق به علت كمبود روحانى و تقاضاهاى مكرر جهت امامت، جماعت يك امام جماعت جهت خواندن يك وعده نماز به چند محل متفاوت دعوت مى شود، اصل خواندن چنين نماز و نيّت نمازهاى دوم و بعد چگونه بايد باشد؟

ج. خواندن اين نمازها اشكال ندارد و امام جماعت، نيّت جماعت مجدّد مى  كند.

 

 

 

 

مسايل متفرقه نماز جماعت

 

تشكيل نماز جماعت با دو نفر

1292. آيا مى توان با دو نفر (مثلاً زن و شوهر يا خواهر و برادر) نماز جماعت اقامه كرد؟

ج. بله، مى  توان.

 

حركت دست و پا هنگام قرائت امام جماعت

1293. در هنگام قرائت، آيا حركت دست و پا مانعى دارد؟

ج. اگر به مقدار كمى باشد، مانعى ندارد.

 

موارد بطلان نماز جماعت و بطلان اصل نماز

1294. لطفا مواردى كه موجب بطلان اصل نماز مى شود و نيز مواردى كه فقط موجب بطلان نماز جماعت مى گردد اما نماز به صورت فرادا صحيح است را توضيح دهيد؟

ج. در موردى كه نماز جماعت باطل است، اگر مأموم به وظيفه ى نماز فرادا عمل كند، نمازش به صورت فرادا صحيح است.

 

شركت بانوان در نمازهاى جماعت يوميّه

1295. آيا شركت بانوان در نمازهاى جماعت يوميّه و نماز جمعه كراهت دارد؟

ج. در مورد زنان اساسا آن چه به ستر نزديك تر باشد، افضل است و غير آن ثوابش كمتر است.

تكليف زنى كه نمى تواند حمد و سوره را صحيح بخواند و...

1296. با توجه به اين كه حضور در نماز جماعت براى كسى كه نمى تواند حمد و سوره را صحيح بخواند، واجب است؛ تكليف زن در اين خصوص، با در نظر گرفتن اين كه شوهر، اجازه ى حضور در جماعت را ندهد چيست؟ اگر بدون اجازه ى شوهر در نماز جماعت شركت كند، تكليف نمازى كه خوانده شده چيست؟

ج. كسى كه قرائت نمازش غلط است واجب است صحيح آن را ياد بگيرد و اگر به هيچ وجه نمى تواند صحيح آن را ياد بگيرد، بايد هر طور كه مى تواند بخواند و به جماعت خواندن نماز، واجب نيست؛ بلكه مستحب است.

 

ذكر در حال قرائت امام

1297. در صورتى كه قرائت امام را بشنويم، آيا واجب است گوش كنيم و يا مى شود در همين حال نيز ذكر گفت؟

ج. در صورت شنيدن قرائت در نمازهاى جهريّه، هم گوش دادن مستحبّ است و هم دعا و تسبيح آهسته كه هر كدام فضيلت دارد.

 

«كذلك اللّه  ربّى» بعد از سوره  ى توحيد امام جماعت

1298. آيا مأموم مى  تواند پس از اين كه امام از قرائت سوره  ى توحيد فارغ مى  شود «كذلك اللّه  ربّى» بگويد؟

ج. به قصد ذكر مطلق مانعى ندارد.

 

استحباب گفتن «الحمد للّه  رب العالمين» پس از حمد امام در نماز ظهر و عصر

1299. آيا در نماز ظهرى كه امام حمد را آهسته مى  خواند، گفتن «الحمد للّه  ربّ العالمين» پس از تمام شدن حمد، توسط مأموم مستحب است؟ با توجه به اين كه مأموم زمانى متوجه پايان يافتن حمد مى  شود كه امام مشغول خواندن سوره شده است؟

ج. اگر همان وقت «الحمد للّه  رب العالمين» را بگويد، اشكال ندارد، نه پس از شروع در سوره، مگر به قصد ذكر مطلق.

 

گفتن «الحمد للّه  ربّ العالمين» بعد از حمد توسّط مأموم

1300. آيا امام جماعت مى تواند بعد از تمام شدن قرائت حمد، جمله ى «الحمد للّه  رب العالمين» را بگويد يا تنها مأموم مى تواند؟ و اگر امام جماعتى يقين به جواز داشته باشد، نماز او و مأمومين چگونه است؟

ج. اگر به قصد مطلق ذكر بگويد، اشكال ندارد.

 

زيادى ركوع سهوى در ركعت دوم توسط امام

1301. امام جماعت در ركعت دوم به صورت سهوى ركوع را زياد كرده است. حكم نماز وى و نيز وظيفه مأمومين چيست؟

ج. نماز امام باطل شده است و مأمومين اگر يكى از خودشان را به جاى امام جماعت قرار دهند، نماز جماعت آن ها صحيح است و اگر چنين نكردند، نمازشان به نحو فرادا مى شود و صحيح است.

 

خواندن نماز و بيان احكام شرعى در وقت ادارى شركت ها و ادارات

1302. خواندن نماز جماعت و گوش فرا دادن به سخنرانى بيان احكام شرعى كه توسط مبلّغين انجام مى گيرد در ساعت ادارى شركت ها و ادارات، چه حكمى دارد؟ حكم خواندن نماز فرادا در وقت ادارى چيست؟ اگر كسى بدون اجازه كار فرما نماز بخواند؛ آيا نماز او اشكال شرعى دارد؟

ج. با اجازه ى كارفرما اين امور را انجام دهد.

 

گفتن «اعوذ باللّه  من الشيطان الرجيم» در نماز جماعت

1303. آيا گفتن «اعوذ باللّه  من الشيطان الرّجيم» از آداب نماز است يا از آداب قرائت قرآن؟ آيا گفتن آن در نماز جماعت از عهده ى مأموم ساقط است يا نه؟

ج. از آداب قرائت قرآن است، هر چند در نماز هم باشد و در جماعت از عهده ى مأموم ساقط است.

 

رفتن به نماز جماعت در مسجد، بدون رضايت پدر و مادر

1304. آيا مى توانم بدون رضايت پدر و مادر، جهت نماز جماعت به مسجد بروم؟ آن ها مى گويند نبايد به تنهايى به مسجد بروى و خودشان هم حاضر نمى شوند كه براى نماز با من به مسجد بيايند. لطفا بفرماييد وظيفه ى من چيست؟

ج. اگر از رفتن شما به جماعت اذيت شوند، نبايد برويد.

 

برپايى نماز جماعت بدون اجازه ى متولّى شرعى يك مسجد

1305. مسجدى، متولّى شرعى دارد كه تمام اختيارات مسجد حتى تعيين امام جماعت، به عهده او است اگر كسى بدون اجازه ى متولى، نماز جماعت بخواند، حكم نماز امام و مأموم چگونه است؟

ج. آن جماعت صحيح است.

 

نماز خواندن در حسينيه با وجود مساجد گوناگون

1306. با وجود چندين مسجد، نماز خواندن در حسينيه چه حكمى دارد؟

ج. اشكال ندارد.

 

مرور قلبى معنا و ترجمه آيات در نماز جماعت

1307. آيا گذراندن معناى آيات از دل در نماز جماعت اشكال دارد؟

ج. خير.

شركت مكبّرين در ثواب نماز جماعت

1308. آيا ثواب نماز جماعت به مكبّرين (كسانى كه به وسيله ى تكبير مأمومين را آگاه مى سازند) داده مى شود؟

ج. ثواب جماعت را نمى برند، اگرچه خالى از ثواب هم نيست.

 

بلند گفتن تكبيرها توسط يكى از مأمومين، جهت آگاه كردن ديگران

1309. اگر در نماز جماعت مكبّر نباشد، آيا يكى از مأمومين مى تواند به قصد ذكر تكبيرهايش را بلندتر بگويد تا ساير مأمومين دچار اشتباه نشوند؟

ج. اشكال دارد.

 

اقامه  ى نماز در مكانى كه ا فراد بيشترى براى نماز حاضر مى  شوند

1310. اگر به يك روحانى كه در جايى اقامه جماعت مى كند، گفته شود كه با تغيير محل نماز، افراد بيشترى در نماز جماعت شركت مى كنند و او بداند كه در جاى اوّل، نماز جماعت با رفتن او تعطيل مى شود، چه وظيفه اى دارد؟

ج. اگر در جاى دوم هم جماعت بدون او اقامه مى شود، در جاى اوّل نماز بخواند.

 

اقامه نمازجماعت در حالى كه نمازجماعت پرشكوه  ترى در همان نزديكى است

1311. در مكانى نماز جماعت با حضور افراد زيادى برگزار مى شود و صداى اذان و اقامه آن به گوش مى رسد، آيا در اين صورت اقامه ى نماز جماعت ديگر با افراد كمتر در نزديكى آن مكان جايز است يا خير؟

ج. بله، جايز است.

 

ميزان تعطيلى ادارات براى برگزارى نماز جماعت ظهر

1312. از نظر شرعى، ادارات به هنگام نماز ظهر براى برگزارى نماز جماعت، چه مقدارى مى توانند كار خود را تعطيل و ارباب رجوع را منتظر بگذارند؟

ج. به مقدار خواندن نماز ظهر و عصر، با اجازه ى مسؤول اداره اشكال ندارد.

 

انجام اعمال مستحبى كه باعث گرفته شدن وقت ادارى مى  شود

1313. اگر در اداره جات، انجام بعضى كارهاى مستحبى مانند دعا يا سخنرانى در بين دو نماز، موجب طولانى شدن نماز جماعت و گرفته شدن وقت ادارى شود، اين كارها جايز است؟

ج. خالى از اشكال نيست.

 

توهّم ريا از حرف ديگران

1314. براى مدّت ها هر شب توفيق حضور در نماز جماعت را داشتم؛ اما يك شب نتوانستم خودم را به نماز برسانم. به همين جهت فكر مى كردم كه ديگران درباره ى من مى گويند: «چرا امشب به نماز نيامد؟» آيا اين تفكّرات، نشانه آن است كه عبادت هايم از روى رياكارى بوده است؟

ج. اشكال ندارد؛ ولى به صورت اختيارى اين فكرها را نكنيد.

 

برپا شدن نماز جماعت دوم، پس از اتمام نماز امام اصلى

1315. اگر بعد از پايان گرفتن نماز جماعت امام اصلى، نماز جماعت دومى برپا شود؛ صحيح است يا خير؟

ج. بله، صحيح است.

 

فرادا خواندن نماز در جايى كه نماز جماعت برپا است

1316. در مسجدى كه نماز جماعت برپا شده، اگر تعدادى از افراد در آخر مسجد و پشت صف ها به طور فرادا نماز بخوانند، نماز اين اشخاص صحيح است يا خير؟ اگر رويّه اين مسجد چنين باشد كه در قسمت جلوى مسجد نماز جماعت و در آخر مسجد نماز فرادا خوانده شود چه طور؟

ج. اشكال ندارد، نماز همه صحيح است.

 

گفتن شعارهاى انقلابى بعد از نماز جماعت

1317. آيا گفتن شعارهاى انقلابى بعد از نمازهاى جماعت، عبادت محسوب مى  شود؟

ج. خير.

 

بلند شدن بى  اختيارى سر از روى مهر در سجده

1318. اگر در نماز جماعت بدون اختيار پيشانى از مهر بلند شود و دوباره سر را به مهر بگذاريم، آيا دو سجده محسوب مى شود يا بايد به همراه بقيه سجده ديگرى نماييم؟

ج. چون در جماعت است، يك سجده محسوب مى شود.

 

منظور از كراهت داشتن يك عمل عبادى

1319. منظور از كراهت داشتن يك عمل عبادى چيست؟ آيا منظور اين است كه اگر انجام ندهيم بهتر است يا اين كه ثواب كمترى دارد؟

ج. يعنى آن عبادت ثواب كمترى خواهد داشت.

RSS