|
زكات گوسفند
1731. شخصى حدود چهارصد و پنجاه رأس گوسفند دارد كه شش ماه از سال علف صحرا مىخورند و شش ماه ديگر همراه با علوفه صحرا، علوفه دستى نيز به گوسفندان مىدهد (مانند: يونجه خشك شده و جو). آيا به اين گونه گوسفندان زكات تعلّق مىگيرد؟
ج. اگر در تمام سال چرنده بودن بر آنها صدق مىكند، بايد زكات بدهد.
انگورهاى غير قابل كشمش شدن
1732. بعضى از اقسام انگور كه قابل كشمش شدن نمىباشد و اگر خشك شود ارزشى ندارد، ـ يعنى قابل استفاده نيست ـ ، آيا زكات دارد؟
ج. اگر وقتى خشك مىشود، كشمش بر آن صادق نيست، زكات ندارد.
زكات غلاّت اربعه به دست آمده از ملك ثلث يا وقفى
1733. اگر غلاّت اربعه كه از ملك ثلث و يا وقفى به دست مىآيد، به حدّ نصاب برسد، زكات دارد؟
ج. زكات در ملك شخصى است نه در ملك نوع، مانند نوع فقرا، واللّه العالم.
زكات ثلث اموال ميّت
1734. شخصى وصيّت كرده ثلث مال او جهت خيرات مصرف شود. ثلث او 200 نخل خرما است. اگر محصول خرما به حد نصاب برسد، به آن زكات تعلّق مىگيرد؟ آيا بر وصىّ واجب است زكات آن را بدهد يا بر شخص ديگر؟
ج. ظاهرا واجب نيست، مگر اين كه يقين كرده باشد حقوق بر او تعلّق گرفته، ولى وصيت كننده نداده است.
عدم تعلّق زكات به نخل وصيّت شده براى امام حسين ـ عليهالسّلام ـ
1735. شخصى تعدادى نخل خرما براى امام حسين ـ عليهالسّلام ـ در حسينيهاى خاص وقف كرده است تا خرج عزادارى شود. اگر محصول آنها به حدّ نصاب برسد، آيا به آنها زكات تعلق مىگيرد؟ و در صورتى كه متعلّق زكات باشند؛ آيا بر متولّى است كه پرداخت كند؟
ج. متعلّق زكات نمىشود.
زكات گندم و جوى مخلوط
1736. در بعضى از محلّها رسم است كه گندم و جو را درهم و مخلوط مىكارند. پس از چيدن اگر از هم جدا شوند، هيچكدام به نصاب نمىرسد. امّا مخلوط هر دو ـ كه به آن خلطك مىگويند ـ به مقدار نصاب است و به همين نحو آن را به مصرف مىرسانند. آيا زكات آن واجب است يا نه؟
ج. اگر يكى اندك است كه غلبه با صدق ديگرى است، ملاك محاسبه همان ديگرى است و زكات دارد. ولى اگر آنچه مخلوط شده زياد است و قابل مسامحه نيست، هر كدام نصاب جدا دارد و در فرض سؤال مجموعا زكات ندارد.
عدم تعلّق زكات به زراعت حقّالزحمه
1737. آيا كارگران كشاورزى كه سهمى از زراعت را به عنوان دستمزد مىگيرند، موظّف به دادن زكات آنها هستند؟
ج. تعلّق نمىگيرد.
تعلق زكات بر تخم زراعت سال آينده
1738. اگر تخمى كه براى زراعت سال بعد از محصول امسال بر مىدارند، به اندازهى نصاب باشد، به آنها زكات تعلق مىگيرد؟
ج. ظاهرا زكات به آنها تعلق مىگيرد، مگر اين كه از باب مؤنه، بدل بذر سابق يا مخارج ديگر بردارد. (به توضيح مذكور در مسألهى 1495 رساله.)
كاشتن گندمى كه خمس و زكات به آن تعلق گرفته است
1739. شخصى گندمى كه به آن خمس و زكات تعلق گرفته، كاشته است. تكليف او نسبت به خمس و زكات محصولى كه به دست مىآورد، چيست؟
ج. بايد از حاكم شرع اجازه بگيرد و با او مصالحه كند.
زكات گندمى كه بابت ما الاجاره پرداخت مىشود
1740. مالكى مقدارى از زمين مزروعى خود را به صورت اجاره به ديگرى واگذار نموده و مال الاجاره از گندم تعيين شده است. اگر گندم مالالاجاره به تنهايى به حد نصاب برسد، آيا زكات دارد؟ اگر همراه با بقيه گندمها به حدّ نصاب برسد، چه طور؟
ج. در هر صورت زكات ندارد.
زكات گندم قرضى باز پس گرفته شده
1741. اگر كشاورزى به شخصى حدود دو تن گندم قرض داده باشد، پس از باز پسگيرى، آيا بايد زكات آن را بدهد؟
ج. بلى اگر در ملك او دانه گندم سفت نشده ـ كه وقت تعلّق زكات است، بايد زكات آن را بدهد ـ و وقت باز پس گرفتن دخالتى ندارد.
گندم قرضى زكات داده شده
1742. كشاورزى به كشاورز ديگرى از گندمى كه زكات آن داده شده، به مقدار بيش از حد نصاب قرض مىدهد، آيا موقع پس گرفتن مىتواند بگويد گندم زكات داده را به من بده يا نه؟
ج. بله، مىتواند بگويد؛ مگر اين كه آن چه را گرفته خرج زراعت كرده باشد و بخواهد از باب اخراج مؤنه، عوض قرض را بپردازد.
زكات گندم قرض گرفته شده
1743. كشاورزى از كشاورز ديگر، بيشتر از حد نصاب، گندم قرض مىگيرد. آيا اين كشاورز بايد زكات گندم قرض گرفته را بدهد يا خير؟ اگر فرد قرض دهنده، زكات آنها را داده باشد، چه طور؟
ج. خير، زكات غلاّت بر كسى واجب است كه در وقت تعلّق ملك او بوده است و اگر قرض دهنده ولو از مال ديگر داده ديگر لازم نيست قرض گيرنده بدهد و اگر بداند قرض دهنده مطلقا زكات آن را نمىدهد، نمىتواند در مقدار زكات تصرّف كند.
تعلق زكات به جو كه جهت تغذيهى حيوانات به كار مىرود
1744. آيا جويى كه جهت غذاى دام و طيور كاشته مىشود و براى غذاى انسان مورد استفاده قرار نمىگيرد، زكات دارد؟
ج. بله، زكات دارد.
تعلق زكات بر محصول مشاع
1745. در زمينهايى كه به صورت مشاعى كشت مىشود، مجموع محصول از حد نصاب بيشتر است، ولى محصول هر يك از افراد، كمتر از حد نصاب مىباشد، آيا به اين محصول، زكات تعلق مىگيرد؟
ج. خير، تعلق نمىگيرد.
زكات انگورهاى تازه كه كشمش آن به حد نصاب مىرسد
1746. اگر انگور را قبل از كشمش شدن بفروشند، در صورتى كه كشمش آن به حدّ نصاب برسد، آيا زكات بر انگورها واجب است يا خير؟
ج. بله، زكات آن بر فروشنده واجب است.
واجب شدن زكات قبل از اجاره دادن نخلستان
1747. اگر هنگام عقد اجاره نامه بين مالك نخلستان و مستأجر، زكات بر خرماها واجب شده باشد و خرما هنوز چيده نشده باشند، پرداخت زكات آن بر عهدهى چه كسى است و به چه نحو بايد پرداخت شود؟
ج. زكات آن بر عهدهى موجر است كه از عين آن يا قيمت آن ادا كند.
به حد نصاب رسيدن محصول خرما همراه با خرماى هديه داده شده
1748. محصول خرماى من به حدّ نصاب نرسيده است، امّا شخصى مقدارى خرما براى من هديه آورده است كه مجموعا با محصول من به حد نصاب مىرسد، آيا زكات به آنها تعلّق مىگيرد؟
ج. خير، تعلق نمىگيرد.
باغ خرماى اجارهاى كه جهت تفريح و ميهمانى استفاده مىشود
1749. مالكى باغ خرماى خود را اجاره مىدهد و فكر مىكند كه مستأجر قصد استفاده از محصول خرما را دارد وليكن مشاهده مىكند كه مستأجر از باغ، جهت تفريح و برپايى ميهمانى استفاده مىكند. زكات محصول خرما بر عهدهى چه كسى مىباشد؟
ج. بر عهدهى مستأجر است كه محصول در ملك او شروع به زردشدن يا قرمز شدن نموده است.
زكات برنج
1750. در برخى روايات زكات برنج را مطرح كردهاند كه حمل بر استحباب شده است. آيا با وجود اين كه در بعضى مناطق، برنج به طور وسيعى كشت مىشود، آيا حكم به وجوب زكات آن نمىشود؟
ج. خير.
فروختن متعلَّق زكات قبل از زمان وجوب
1751. اگر متعلّقات نه گانه زكات قبل از زمان وجوب زكات بر آنها فروخته شوند، زكات از آنها ساقط است؟
ج. بله، از فروشنده ساقط مىشود.
مواردى كه در صورت پرداخت زكات، در سالهاى بعد هم زكات دارند
1752. كدام يك از موارد مشمول زكات، در صورت پرداخت زكات آن، در سالهاى بعد هم، اگر به حد نصاب برسند، زكات دارند؟
ج. موارد انعام ثلاثه (شتر، گاو، گوسفند) و نقدين (طلا و نقره).
زكات مال التّجاره
1753. آيا مال التّجاره هم زكات دارد؟ زكات آن واجب است يا مستحب؟ مقدار و حد نصاب آن چه قدر است؟
ج. با شرايطى مستحب است كه از جمله اين شرايط، رسيدن به حد نصاب طلا يا نقره در تمام سال است، پس اگر مدتى از حد نصاب كمتر شود، زكات استحبابى ندارد.
شمول زكات بر قرض
1754. آيا زكات شامل دين (قرض) هم مىشود؟ در اين صورت زكات آن بر عهدهى وام دهنده است يا وام گيرنده؟
ج. اگر كسى طلا و نقره يا چيز ديگرى كه زكات آن واجب است قرض كند و يك سال نزد او بماند، بايد زكات آن را بدهد و بر كسى كه قرض داده، چيزى واجب نيست.
زكات ديگرى غير از زكات تسعه و فطره
1755. آيا به غير از زكات موارد نه گانه و زكات فطره، زكات واجب يا مستحبى ديگرى وجود دارد؟
ج. در چيزهايى كه از زمين مىرويد و با پيمانه يا وزن معامله مىشود و از چيزهايى نيست كه مثل سبزىجات زود فاسد مىشود، زكات مستحب است و زكات مال التّجاره هم با شرايطى مستحب است.
تعلّق زكات به طلاى مسكوك
1756. آيا به سكّههايى از قبيل اشرفى، پهلوى، بهار آزادى و... زكات تعلّق مىگيرد؟
ج. بلى، زكات دارد. اگر طلا و مسكوكِ به سكّه رايج باشد.
عدم شمول زكات بر اسكناس
1757. آيا زكات كه بر درهم و دينار تعلّق مىگيرد، شامل اسكناس و سكّههاى ريالى نيز مىشود؟
ج. شامل آنها نمىشود.
تعلق زكات بر سكّههاى طلاى غير رايج
1758. آيا بر سكّههاى طلايى كه غير رايجاند، زكات تعلق مىگيرد؟
ج. خير، تعلّق نمىگيرد، (مسألهى 1507 رساله).
رايج بودن سكه بهار آزادى
1759. آيا سكه بهار آزادى زكات دارد يا غير رايج محسوب مىشود؟
ج. سكّه بهار آزادى زكات دارد و براى رواج آن همين كه در مهريهى زنان و جوايز و مانند اينها كافى است.
زكات طلاهاى زرگرى
1760. سرمايهى طلا فروشى به صورت شمش يا سكّه مسكوك يا طلاهاى زينتى مانند: گوشواره، انگشترى، سينهريز و غيره مىباشد. اگر مقدارى از سكّهها همچنان بماند و سال بر آن بگذارد، تكليف او نسبت به پرداخت زكات چيست؟
ج. زكات با ساير شروطش لازم است.
لزوم سال در سكّه
1761. جوانى هستم كه به واسطهى بيمارى مادرزادى، قادر به حركت نمىباشم و در كنار خانواده زندگى مىنمايم. حدود يك سال است پولهاى خود را تبديل به سكّه نمودهام تا پس از گران شدن، آنها را فروخته، درآمدى از آن راه داشته باشم. اگر به حدّ نصاب برسد، زكات به آن تعلّق مىگيرد؟ اين معامله از نظر شرع چه صورتى دارد؟
ج. در آنچه كه سال معتبر است، در بين سال اگر تبديل شود، وجوب پرداخت زكات ثابت نيست و اين معامله مانعى ندارد.
زكات طلاى مسكوكى كه چند سال پرداخت نشده است
1762. طلايى است مسكوك كه مقدار آن بيش از حدّ نصاب مىباشد و چندين سال است زكات آن داده نشده است، آيا نسبت به تأخير در پرداخت زكات سالهاى گذشته، اشتغال ذمّه است يا فقط معصيت كرده و با پرداخت زكات فعلى، تدارك مىشود؟ اگر از چهل دينار يك دينار را بايد بدهد، در صورتى كه به پول رايج، به قيمت در آورده و پرداخت نمود و آن يك دينار در ملك او باقى ماند، آيا باز هم نصاب زكات، نسبت به چهل دينار باقى است؟ پس از پرداخت زكات، اگر در سالهاى بعد، بقيه طلا كه باز هم بيش از حدّ نصاب است باقىمانده، آيا مجدّدا مشمول حكم زكات مىشود؟
ج. نصاب اوّل طلاى مسكوك كه بيست مثقال شرعى است، اگر زكات آن ـ كه نصف مثقال شرعى است ـ پرداخت نشده تا چند سال فقط يك زكات بر او است. و اگر پرداخت شد و از عين و به قدر نصاب نماند، چيزى بر آن نيست و اگر از قيمت پرداخت شد، پس تا مقدار نصاب محفوظ و باقى است، بايد در سالهاى آينده زكات همان قدر نصاب را بدهد و تكرار نمايد. و اما اگر بيش از نصاب داشت، در هر سال تكرار مىشود تا به مرز نصاب اوّل برسد؛ هر چند در اين سالها اداى زكات نكند. فقط غلاّت اربعه، اگر زكات آنها داده شد، ديگر، در سالهاى ديگر اگرچه نصاب، باقى باشد زكات نيست.
خمس و زكات سكّهى هديه شده
1763. اگر هديه، سكّه طلا باشد به آن خمس تعلّق مىگيرد يا زكات؟
ج. بنابر احتياط واجب به زايد بر مؤونه خمس تعلّق مىگيرد و اگر به حدّ نصاب برسد، بعد از گذشت 11 ماه هلالى و داخل شدن ماه دوازدهم زكات هم دارد.
سكّهى هديه داده شده
1764. آيا به سكّههاى طلايى كه به عنوان هديه به شخصى دادهاند، زكات تعلّق مىگيرد؟ در صورت شمول زكات، آيا مىتوان آن مبلغ را به حساب دولت واريز نمود و زكات را از ماليات دولتى محاسبه نمود؟
ج. زكات تعلّق مىگيرد و نمىتوان محاسبات دولت را داخل در زكات نمود.
پولهاى كاغذى
1765. آيا بر پولهاى كاغذى، زكات تعلّق مىگيرد؟
ج. زكات ندارد، ولى خمس در زايد بر مؤونه واجب است.
تعلق زكات به طلاى سفيد (پلاتين)
1766. آيا به طلاى سفيد كه در اصل اسم آن پلاتين است، زكات تعلق مىگيرد؟
ج. مادّه پلاتين غير از طلا است و به همين جهت زكات ندارد.
سكههايى كه به صورت دستبند و زيورآلات درآمده
1767. آيا به سكههاى طلاى قديمى كه به صورت دستبند يا خلخال بوده و سالها استفادهى زينتى از آنها شده، زكات تعلق مىگيرد؟
ج. اگر معامله با آن سكهها رايج باشد، زكات دارد؛ ولى اگر طورى شود كه معامله با آن به عنوان مسكوك رايج نباشد، زكات ندارد.
تعلق زكات بر سكههاى طلاى قديمى
1768. اگر سكههاى طلاى قديمى، وجه رايج نباشد، بلكه خودش به مانند يك جنس مورد معامله قرار بگيرد و قيمت آن كم و زياد شود، متعلق زكات است يا خير؟
ج. خير.
تعلق زكات بر زيورآلاتى كه شوهر مىخرد
1769. آيا بر طلا و زيور آلاتى كه شوهر براى همسر خود مىخرد، زكات تعلق مىگيرد؟
ج. خير.
پرداخت زكات طلاى مسكوك به پول رايج
1770.اگر چهل مثقال مسكوك طلا موجود باشد، يك مثقال زكات آن است، اگر اين يك مثقال را به پول رايج حساب كند و پرداخت نمايد، آيا در سال بعد نيز بر اين چهل مثقال طلا، زكات واجب مىشود؟
ج. بله، واجب مىشود.
زمينى كه با كانال مشروب مىشود
1771. زمينى به وسيله آب درّهاى مشروب مىشود كه از چند كيلومتر دورتر به وسيله كانال به آن جا متصل مىشود. آيا در زكات، مانند مشروب شدن به آب نهر مىباشد؟ حكم همين مسأله را درباره قنات نيز بيان فرماييد.
ج. در جهت زكات، مانند مشروب شدن به آب نهر است كه در سال اوّلى كه حفر كانال و اين علاج را كردهاند، زكات آن نصف عشر است و در سالهاى ديگر عشر است و همين طور است در آبيارى به وسيله قنات.
زكات طلاى مسكوكى كه چند سال پرداخت نشده است
1772. سكههاى طلايى بيش از حد نصاب موجود مىباشد كه چندين سال است زكات آنها داده نشده است. با توجه به تأخير پرداخت زكات در سالهاى گذشته، به ازاى هر سال بايد زكات پرداخت نمايد يا اين كه يك بار پرداختن كافى است؟
ج. اگر به يك بار زكات دادن از حدّ نصاب ناقص مىشود، يك بار واجب است و اگر ناقص نشود، به ازاى هر سالى كه ناقص نشود زكات واجب است.
بذر غلاّت
1773. تخمى كه زكات آن را دادهاند، آيا در سالهاى بعد مىتوانند همان مقدارى كه در سال پيش زكات آن را پرداختهاند، از محصول بردارند و زكات آن را ندهند يا اين كه بايد در سالهاى بعد زكات آن مقدار تخم را بدهند؟
ج. قيمت آن را از محصول كم مىكنند و هم چنين ساير مخارج را و سپس ملاحظه مىكنند به حدّ نصاب هست يا خير.
|
