|
كسر وجه اجارهى ملك
1774. شخصى ملكى را به مبلغى اجاره نموده است. آيا وجه اجاره را موقع پرداخت زكات كسر نمايد؟
ج. كسر مىشود.
هزينهى ميراب
1775. آيا گندم يا جو يا پولى كه به ميراب داده مىشود از مؤونه است و كسر مىشود؟ و آيا فرقى مابين گندم و جو با پول ـ در فرض سؤال ـ در رابطه با نصاب مىباشد؟
ج. بله، از مؤونه است و فرق نمىكند.
كم كردن مخارج خرمنكوبى
1776. گندم را چيده و در خرمن جمع نمودهايم، آيا مىتوان مخارج كارگرانى كه مزد گرفتهاند، از گندم كسر نماييم و بعد زكات بدهيم؟
ج. مؤونه لازمه كه مشترك بين مال مالك و فقرا است، پيش از نصاب ملاحظه و اخراج مىشود.
بذر جزو مؤونه است
1777. بذرى كه براى زراعت پاشيده مىشود، آيا جزو مخارج است؟
ج. به حسب ظاهر جزو مؤونه است.
كسر مخارج شخم، بذر، لباس، تراكتور و ساير وسايل كشاورزى
1778. مخارجى را كه براى گندم، جو و انگور كرده است، مانند: شخم، تخم و... و لباسى كه به واسطهى زراعت كهنه شده است، حتى خريد تراكتور و وسايل كشاورزى ديگر، حتى مخارج مقدماتى آنها را، آيا مىتوان از حاصل كسر نمود؟
ج. در مورد شخم و تخم و امثال آن از مؤونههاى مورد نياز در هر سال از حاصل اخراج مىشود، و هم چنين مخارجى كه در آن سال به آنها نياز است، هر چند براى سالهاى بعد هم مىماند ـ مثل بناى ديوار بستان و اجراى نهر ـ كه از حاصل سال اوّل كم مىشود نه اين كه بر سالها توزيع شود و اما در مورد تراكتور و امثال آن ـ از چيزهايى كه احتياج زراعت مىتواند با استيجار آنها هم برطرف شود ـ پس پول خريد آنها از مؤنهى همان سال نيست؛ مگر به مقدار اجرت يك سال و هم چنين است سالهاى بعد.
كسر مؤونهى خريد چاه و آب چاه
1779. آيا خريد چاه يا آب چاه از مؤونه زراعت است و كسر مىشود؟
ج. ظاهرا كسر مىشود.
معيار قيمت بذر
1780. معيار قيمت بذرى كه از حاصل، كم مىشود چه زمانى است؟
ج. ظاهرا قيمت همان وقتى كه آن را كاشته است.
زكات زمين مشروب به آب چاه عميق
1781. زكات محصول زراعتى كه به وسيله چاه عميق موتورى آبيارى شده است، را چگونه بايد محاسبه نمود؟
ج. همانند آنهايى كه با وسايل آبيارى مىكنند.
عدم فرق نصاب در آب قنات و چاه
1782. آيا نصاب زمينى كه با آب قنات مشروب مىشود با زمينى كه با آب چاه و موتور مشروب مىشود فرق دارد؟
ج. در نصاب فرق ندارند.
نحوه احتساب نصاب در زراعت چند شريك
1783. املاك زن و مادر در دست شوهر و فرزند است و آنها با املاك خودشان مخلوط كرده و زراعت مىكنند، در حالى كه زن يا مادر، دخالتى در املاك خود ندارند. آيا غلّه هر كدام بايد به حدّ نصاب برسد يا مجموع زراعت روى هم حساب مىشود؟
ج. بايد آنچه از ابتدا در ملك هر يك هست و به تنهايى به قدر نصاب هست، زكات آن را پرداخت نمايد، به خلاف آن كه براى خود بكارد و در پايان به عنوان اجرت بر وجه صحيح به آنها غله بدهد كه در سهم آنها زكات نيست.
نصاب زمين مشترك
1784. زمينهاى زراعى همسر در دست شوهر است كه آنها را همه ساله با زمينهاى خود كشت مىكند. آيا غلّهى هر كدام بايد جداگانه به حدّ نصاب برسد يا مجموع زراعت ملاك نصاب است؟
ج. اگر براى همسر كشت مىكند و از ابتدا بخشى از غلّه ملك همسر است، در صورتى متعلّق زكات است كه جداگانه به حدّ نصاب برسد و اگر براى خود كشت مىكند، بعد از كسر مخارج، مجموع زراعت خود را ملاحظه مىكند.
مقدار زكات و حد نصاب گندم آبى
1785. مقدار زكات گندم آبى و حدّ نصاب آن را بيان فرماييد؟
ج. نصاب آن حدود «288 من تبريز» است كه آن را 847 كيلوگرم يا «194/849 كيلوگرم» به حساب دقيقتر برآورد كردهاند؛ ولى رعايت «847 كيلوگرم» موافق احتياط است و مقدار زكات آن ـ در صورت آبيارى با دست ـ «بيس يك» است.
فرق خريدن چاه با خريدن آب چاه در محاسبهى مخارج
1786. آيا براى آبيارى مزرعه، خريدن آب چاه با خريدن خود چاه از نظر محاسبه در مخارج و كسر كردن از مال زكوى، فرق دارند؟
ج. خير، فرق ندارد.
حد نصاب محصولى كه آب آن از طريق سدّ و كانالهاى دولتى تأمين مىشود
1787. اگر آب كشاورزى از طريق سدّ و كانالهايى تأمين شود كه دولت در قبال آنها وجهى از زارعين مىگيرد، زكات آن 101 است يا201؟
ج. عشر (101) است، هر چند پول آب به عنوان مؤنه كم مىشود.
آبيارى از رودخانهاى كه خرج آن با آبيارى توسط موتور برابر است
1788. جهت آبيارى از آب رودخانه، مبالغى از كشاورزان به عنوان ميرابى و لايروبى دريافت مىشود كه قيمت اين آب با آبيارى با موتور مساوى مىشود. يعنى براى كشاورز از جهت هزينه فرق نمىكند كه از رودخانه استفاده كند يا از موتور. حال سؤال اين است كه زكات گندم و جو آبيارى شده از اين رودخانه 101 است يا 201؟ يا اين كه بايد هزينهى آبيارى با رودخانه را از مخارج حساب كرد و اين زكات را يك دهم حساب نمود؟
ج. زكات آن 101 (عشر) است كه مخارج مذكور به عنوان مؤنه كم مىشود.
محاسبهى استهلاك تراكتور، موتور آب و ماشين سوارى از هزينهها
1789. آيا استهلاك تراكتور، موتور آب و ماشين سوارى كه در امر زراعت مورد استفاده قرار گرفتهاند، جزو مخارج مىباشند و كسر مىگردند يا خير؟
ج. هر چه براى آن استهلاك هزينه كرده يا به سبب آن تفاوت قيمت حاصل شده، به نحوى كه موجب صدق عرفى مؤنه است، كسر مىشود.
كم كردن مخارج تعمير وسايل كشاورزى (تراكتور)
1790. كشاورزى تراكتورى دارد كه خراب شده است. مبلغ دويست هزار تومان خرج تعمير آن مىكند، آيا اين مبلغ را مىتواند از گندمها كسر كند يا خير؟
ج. هر مقدار از آن كه زيادتر از كرايه كردن تراكتور است، براى سالهاى بعد قرار دهد.
كم كردن مالالاجاره زمينى كه علاوه بر گندم، ساير محصولات نيز توليد كرده است
1791. شخصى ملكى را اجاره كرده و در آن علاوه بر گندم، ساير محصولات را نيز به عمل آورده است. آيا مىتواند تمام مالالاجاره را از زكات گندم كسر كند؟
ج. خرجهايى كه تنها براى يكى از آنها كرده، فقط از همان كسر مىشود، ولى اگر براى هر دو مخارجى كرده، بايد به هر دو قسمت نمايد، مثلاً اگر هر دو به يك اندازه بوده، مىتواند نصف مخارج را از جنسى كه زكات دارد كم كند.
كمتر از حد نصاب بودن گندمها پس از كسر هزينهها
1792. اگر گندم به دست آمده به حد نصاب برسد؛ ولى پس از كم كردن هزينهها، كمتر از حد نصاب شود، باز هم متعلق زكات است يا معاف مىگردد؟
ج. بنابر اظهر، زكات واجب نيست.
تأمين هزينهها از طريق فروش كاه
1793. اگر از طريق فروش كاه، هزينههاى توليد گندم تأمين شود؛ آيا در اين صورت نيز مىتوان هزينهها را از خود گندم كسر نمود؟
ج. با زياد بودن و استقلال كاه، هزينهها بر آن دو توزيع مىشود.
تأمين هزينههاى مال زكوى از درآمدهاى جنبى آن
1794. اگر از محل درآمدهاى جنبى متعلّقات زكات، هزينهى آنها تأمين شود، (مثلاً از طريق فروش كاه، گندم يا كود و...) آيا باز هم مجازيم هزينهها را از خود عين مال زكوى كم كنيم يا خير؟
ج. با فرض زياد بودن و استقلال در مثل كاه، هزينهها بر زكوى و غير آن توزيع مىشود.
كمتر شدن تعداد گوسفندان از حد نصاب، قبل از محاسبه و پرداخت زكات
1795. شخصى، تعدادى گوسفند داشته كه از حد نصاب بالاتر بوده است. اما تعداد دقيق آنها را نمىدانست. قبل از اين كه شروع به محاسبه و پرداخت زكات نمايد، در اثر بيمارى و حملهى حيوانات وحشى تعداد زيادى از گوسفندان از بين مىروند به نحوى كه گوسفندان باقيمانده از حد نصاب كمتر مىشود. تكليف اين فرد نسبت به پرداخت و محاسبهى زكات چيست؟
ج. اگر يك سال زكاتى يعنى ورود در ماه دوازدهم از نصاب بر آن گذشته و بعد از سال از نصاب كمتر شده، بايد زكات آن را بدهد.
عدم پرداخت به موقع زكات طلا و كم شدن مقدار آن
1796. كسى در سالهاى گذشته، مقدارى بيش از حد نصاب طلاى مسكوك داشته؛ ولى زكات آنها را پرداخت نكرده است. به مرور با خرج كردن سكّهها اكنون حدود 15 مثقال طلاى صيرفى برايش باقى مانده است، لطفا بفرماييد وظيفهى او از حيث پرداخت زكات چگونه است؟
ج. به عدد هر سالى كه با دادن زكات از حد نصاب كمتر نمىشود، بايد زكات بدهد.
پرداخت كمتر از مقدار يقينى زكات ذمّهاى
1797. كشاورزى تا كنون زكات گندم يا جو را پرداخت نكرده است. لذا بايد مقدار زيادى زكات بدهد. اما پرداخت همهى آنها براى او ممكن نيست، آيا جايز است كمتر از مقدار يقينى و آن حدّ كه در توان دارد بپردازد؟
ج. هر مقدارى كه لازم الادا بوده، بر ذمهى او است و ساقط نمىشود و مثل ساير ديون است.
عدم كفايت ماليات از زكات
1798. آيا پرداخت ماليات در نظام جمهورى اسلامى از وجوه شرعيه ـ مانند زكات ـ كفايت مىكند؟
ج. كفايت نمىكند.
پرداخت زكات از غير عين مال
1799. آيا جايز است زكات از عين مال خارجى آن داده نشود، بلكه جنس ديگرى ـ مانند فرش و لباس ـ به جاى عين و بهاى آن پرداخت شود؟
ج. بنابر احتياط واجب، بايد پول نقد بدهد؛ مگر آن كه گيرنده رضايت داشته باشد.
|
