معامله با چك جعلى

617. شخصى با پرداخت چك جعلى و بدون محلّ، معامله اى انجام داده و متاعى را خريده است. آيا اين معامله صحيح است؟

ج. اگر به ذمّه خريده، معامله صحيح است و بايد قيمت را بپردازد.

 

فروش چك مدّت دار

618. آيا در فروش ذمّه به شخص ثالث ـ مثل چك مدّت دار كه نقدا به ديگرى مى فروشد ـ ، لازم است مشترى صاحب ذمّه و فرد بدهكار را بشناسد؟

ج. لزومى ندارد.

 

فروش چك جعلى

619. شخصى چك جعلى را ـ با علم مشترى به عدم پول در حساب صاحب چك ـ مى فروشد و مشترى به طمع اين كه بتواند به نحوى آن را نقد كند و سود زيادى ببرد مى خرد، ولى بعدا نمى تواند آن را نقد كند. آيا مشترى ـ در فرض سؤال ـ حقّ فسخ دارد؟

ج. اصل معامله ى او باطل است.

برگشت زدن چك بلامحلّ

620. شخصى به طلب كار خود مراجعه كرده و مى گويد: من نمى توانم چك شما را در موعد مقرر پرداخت نمايم، البتّه حق شرعى و قانونى تو اين است كه به بانك مراجعه كرده و چك مرا برگشت بزنى و مرا مورد پيگرد قانونى قرار دهى، امّا اين حقّ را به مدّت سه ماه به فلان مبلغ به من بفروش، آيا مى توان اين حقّ را فروخت؟

ج. بدهكار چيز مختصرى را از طلبكار با آن پول (مبلغ اضافه بر مبلغ چك) بخرد، به شرطى كه طلبكار حق خود را در موعد مقرّر (زمان وصول چك) مطالبه نكند.

 

چك دزدى

621. شخصى چك بانكى كه به نام حامل است را به كاسبى مى دهد، كاسب هم به اعتبار كلمه ى حامل، كه شامل همه ى افراد مى شود، به ازاى مبلغ چك، جنس مى دهد و بعد كه براى وصول وجه به بانك مراجعه مى كند معلوم مى شود چك مزبور مسروقه بوده است، آيا صاحب جنس مى تواند از صاحب اصلى چك، وجه را بگيرد؟

ج. خير و بايد از دهنده ى چك كه طرف او است وجه را بگيرد.

 

عوض كردن چك با افزايش زمان و مبلغ

622. آيا نو كردن چك جايز است؟ يعنى بعد از رسيدن زمان چك اوّل، آن چك را در مقابل چك دوم كه وقت بيشترى براى رسيدن زمان آن است ولى مبلغ چك دوم بيشتر از چك اوّل است، عوض كنند.

ج. خير، جايز نيست.

 

اجرا گذاشتن چك

623. آيا اگر كسى چك برگشت خورده كسى را به اجرا گذاشته و صاحب چك را بازداشت و زندانى كند، جايز است؟

ج. اگر صاحب چك كه مديون است واقعا آن وجه را ندارد، بايد به او مهلت دهند.

 

اخذ ديركرد

624. در معامله اى فروشنده از فرد ثالث چك مى گيرد تا در موعد مقرّر، خريدار پول را بپردازد و در آن موعد، خريدار پول را تحويل نداد و باز شخص ثالث در حضور خريدار و رضايت او با چك ضامن شد كه مدت، با زيادى ديركرد تمديد شود، آيا جايز است؟

ج. اگر در قبال زياده، معامله ى شرعيه انجام داده، مى تواند اصل پول و زيادى را از خريدار مطالبه كند.

 

چك دوستانه

625. كسى كه خودش دسته چك ندارد، ولى از رفيق خود كه چك دارد، با امضاى او بدون اين كه صاحب چك مديون باشد، چكى مى گيرد، آيا مى تواند آن چك را به شخص ديگرى بفروشد يا نه؟

ج. خير، مگر مديون باشد و به وسيله ى اين چك حواله به برئ دهد كه صحيح است.

 

خريد و فروش سفته

626. سفته هايى كه صورى است، اگر فروشنده آن سفته را وكالتا از طرف سفته دهنده در ذمّه ى او بفروشد و وجه را كه مى گيرد وكالتا از طرف سفته دهنده براى خود قرض بردارد، چگونه خواهد بود؟

ج. جايز نيست.