|
قرار دادن چك به عنوان وثيقه
998. با توجّه به اين كه رهن بايد عين معيّن باشد، آيا مىتوان سند يا چك و نظير آن را به طور مستقلّ و بدون قرارداد نزد بانك يا كسىكه از او وام گرفته شده به عنوان وثيقه قرارداد؟
ج. در موردى كه اسناد ذكر شده ارزش دارند، چنانچه ممكن باشد كه طلبكار، وقت تخلّف بدهكار از اداى بدهى، از آن سند طلبش را استيفا نمايد، صدق وثيقه مىكند و موارد مذكور عين معيّن هم هست و مىتوان آن را رهن قرارداد.
فروش شىء رهنى
999. اگر اشياى منقول را در برابر پولى كه قرض گرفته گرو بگذارد، در صورت تأخير بدهى، آيا مىتوان آن شىء منقول را فروخت و دين را از آن برداشت نمود؟
ج. اگر وقت بدهى تمام شد و بدهكار بدهى خود را با وجود مطالبه طلبكار نداد، چنانچه طلبكار از طرف بدهكار، در فروش آنچه گرو گذاشته شده باشد وكيل مىتواند اقدام به فروش آن كند و اگر وكيل نبود بايد به حاكم شرع مراجعه كرده و حاكم شرع به هر صورت كه صلاح بداند در مورد فروش گرو اقدام مىكند، و اگر طلبكار به حاكم شرع دسترسى ندارد و يا دسترسى به او مشكل است و يا محذور ديگرى در كار است، به مؤمن عادل مراجعه كرده و اين كار به وسيله او انجام مىگيرد. البته در صورتى كه جايز باشد طلبكار گرو را بفروشد، بايد به مقدار طلبش اكتفا نمايد و اگر وصول طلبش متوقف بر فروختن تمام آن باشد، در صورتى كه بعد از فروش، مبلغ حاصله زيادتر از طلبش باشد، مقدار زيادى را به صورت امانت نزد خود نگه مىدارد.
غيبت راهن
1000. كسى زمينى را رهن گذاشته و قرض گرفته و سر موعد قرض را ادا نكرده است و اكنون دسترسى به او نيست. آيا مرتهن مىتواند زمين را بفروشد يا صلح كند؟
ج. اگر امكان تفحّص و جستجو نيست، حاكم شرع ولىّ فرد غايب است كه به مقدار دين آن يا تمامش را مىفروشد و سهم راهن را نگه مىدارد.
فروختن مال مرهون براى گرفتن طلب
1001. اگر مال مرهونه از مستثنيات دين باشد ـ مانند خانه مسكونى ـ آيا با ساير اموال از جهت اين كه مرتهن مىتواند با شرايطش آن را بفروشد و به عوض دين آن را بردارد، تفاوت دارد؟
ج. اگر راهن در موعد مقرر دين را نپرداخت، مرتهن مىتواند با شرايطش آن را بفروشد و به عوض دينش آن را بردارد، ولى در اطلاق جواز رهن آن و فروش آن تأمّل است.
گرفتن سند به عنوان رهن
1002. آيا در گرفتن عين رهنى، همين مقدار كه در اين زمان مرسوم است يعنى سند را از طريق ادارهى ثبت اسناد توقيف مىكنند كافى است؟
ج. قبض مرهونه با ساير موارد قبض فرقى نمىكند و ميزان صدق عرفى قبض در هر چيز به تناسب آن است، به طورى كه موجب استيلاى شخص بر شىء بدون مزاحم باشد كه ـ مثلاً در رهن ـ بتواند استيفاى دين خود در صورت امتناع مديون از آن بنمايد.
رهن گذاشتن مال مرهون
1003. آيا راهن مىتواند مالى را كه به رهن گذاشته، قبل از آزاد شدن از رهن، نزد شخص ديگرى در قبال بدهى خود به رهن بگذارد؟
ج. خير، نمىتواند.
پول پيش از اجاره
1004. آيا پول پيشى كه بابت منزل از مستأجر گرفته مىشود اشكال دارد؟
ج. در صورتى كه ضمن اجاره، شرط قرض كرده باشد و معامله متعارف باشد، اشكالى ندارد.
رهن منزل
1005. ساختمانى را به يك ميليون تومان به مدت يك سال، بدون اجاره رهن مىكنند جايز است يا خير؟
ج. بايد در برابر اجارهى اندكى، شرط شود كه مستأجر مبلغ يك ميليون تومان به موجر پرداخت نمايد، كه در اين صورت اجاره بدون اشكال است.
|
